تغییر برای برابری

همسوئی فمینیسم و اکولوژی سیاسی

2010-07-28T08:43:43Z

جنبش های اکولوژیکی، فمینیستی، صلح طلبی و حقوق بشر از جمله گرایش های برجسته ای بشمار میآیند که از اواخر قرن بیستم میلادی شکل دهنده مناسبات نوین وپیشرفت جهان امروزند. پس از یک قرن، کمونیسم وسوسیال دمکراسی به پایان گرائیده وکشش وپویائی تاریخی اجتماعی را از دست داده اند. در این نوشته هدف نشان دادن همسوئی میان اکولوژی و فمینیسم است. به بیان دیگر از دید من اکولوژی سیاسی بدون فمینیسم ممکن نیست و فمینیسم بدون اکولوژی قدرتمند نمیباشد. فمینیسم و اکولوژی دارای پیوند بسیار نزدیکی هستند واین دو گرایش رساکننده یکدیگرند.

دوره پیدایش

اگر سرآغاز جنبش فمینیستی را در غرب دو دهه شصت و هفتاد قرن بیستم میلادی بدانیم جنبش روشنفکری وسیاسی اکولوژیکی هم در همین دوره برآمد دارد. نقش شخصیت های برجسته زن وشرکت آنها در مبارزات اجتماعی در طول تاریخ پیوسته یک واقعیت بوده است، ولی جنبش مستقل زنان برای آزادی خود ومبارزه علیه مرد سالاری و مناسبات وقوانین ضد زن بطور اساسی در دهه هفتاد بروز کرده وتوسعه مییابد. این جنبش در آمریکا آغاز شده وبا سرعت بعداز چند سال در اروپا در کشورهائی مانند فرانسه، آلمان، انگلستان، هلند، سوئد، دانمارک وایتالیا گسترش مییابد. در فرانسه این جنبش با اقدام گروهی از زنان که تاج گلی را روی گور سرباز گمنام گذاشتند در اوت 1970آغاز شد، آنها در زیر طاق پیروزی نوشتند گمنام تر از سرباز گمنام، زنش میباشد. این جنبش نه در چارچوب یک حزب بلکه بشکل محافل روشنفکری، گروه ها، انجمن ها و شبکه ها بروز کرد وبا خواست هائی چون تقسیم وظایف بین زن ومرد در کارهای خانگی، حق جلوگیری از بارداری و سقط جنین، افزایش مهد کودک، اعتراض علیه تجاوز جنسی، خواست آزادی های جنسی وبرابری اجتماعی و اقتصادی وارد میدان شد واعلام نمود که آنچه خصوصی تلقی میگردد، سیاسی است (1). بطور مسلم این جنبش با سابقه مبارزاتی واجتماعی وفرهنگی زنان در فرانسه پیوند تاریخی پیدا میکند، جنبش مه 68 را تجربه کرده و افکار ی چون"جنس دوم" از سیمین دوبوار(1949) پایه فکری آن را تشکیل میدهد. ولی اینبار حرکت مستقل فمینیستی با شعار های برابری طلبانه و علیه فرهنگ مرد سالار وجهت آزادی زن وارد میدان مبارزاتی گشته وخواهان مناسبات اجتماعی نوین میشود.

جنبش اکولوژیستی و زیست محیطی در امریکا با راهپیمائی بیست میلیونی علیه آلودگی های صنعتی در شهر های بزرگ در بیست دوم آوریل 1970 بوجود میاید. در اروپا نقد علم وصنعت و اعتراض علیه ویرانگری های زیست محیطی توسعه یافته و انجمن ها وگرایشات اکولوژیستی در عرصه اجتماعی فعال میگردند. در این مرحله نگا ه های زیست محیطی فاقد بینش کاملن روشن میباشند و نقد روند تکنولوژی با تمایل بسوی زندگی روستائی وکشاورزی خودنمائی میکند. بسرعت نظرات شفافتر میگردند. در این دوره اکولوژیست ها از بحران زیست محیطی صحبت کرده و طبیعت گرائی تکنوکراتیک ورشد صنعت ضد آلودگی را مطرح میسازند. فکر اندیشمندان متعدد و نقد تمدن صنعتی وخسارات ناشی از آن، وجود برخی نهاد ها مانند سازمان زیست محیط در سوئیس که با هدف دفاع از محیط زیست، مبارزه علیه آلودگی صنعتی، دفاع از گوناگونی زیستنگاهی و توسعه پایدار بود زمینه را آماده نمود تا دستگاه فکری اکولوژیستی همه جانبه تر گردد. در سال 1971 فعالان اکولوژیست به آلاسکا میروند تا در یک گردهمائی بزرگ اعتراض خود را علیه آزمایشات هسته ای و برای حفاظت از طبیعت اعلام نمایند واین اقدام به ایجاد سازمان بین المللی "گرین پیس" منجر میگردد. در 5 ژوئن 1972 اولین نشست جهانی برای حفاظت کره خاکی در استکهلم سوئد برگذار میگردد ودرادامه این نشست برنامه سازمان ملل برای نگهداری محیط زیست مورد تصویب قرار گرفته ودر در بند سوم این برنامه اعلام میشود که ظرفیت زمین در زمینه منابع طبیعی باید حفظ گردد. در فرانسه گرایش اکولوژیستی سیاسی در 1974 وارد میدان انتخاباتی میشود. مهندس کشاورزی "رنه دومون" کاندیدای ریاست جمهوری شده تا بتواند با امکانات رسانه ای، پیام اکولوژیست ها برای ایجاد یک مدل تازه را به آگاهی جامعه برساند. او برآن بود که یک سیاست اکولوژیستی ژرف برای جامعه ضروت داشته ومخالفت خود را علیه جنگ، سرمایه داری ، بیعدالتی در کشور های جهان سوم، آلودگی صنعتی و مولدگرائی و پردوکتیویسم اعلام میکند. او سیاست اقتصادی صنعتی را که مدل مصرفی ناهنجاری بوجود آورده و با آلودگی ها گوناگون سلامت انسان هارا به خطر انداخته مورد نقد قرارداده وخواستار مدل رشد اقتصادی دیگری است که به ویرانگری جهان نیانجامد. بعلاوه رنه دومون برآن بود که کنترل رشد جمعیت جهان باید در دستور قرار گیرد واین حق زنان است که بر بدن خود حاکم باشند وهر دولتی که این حق را برسمییت نشناسد، یک دولت قانونی نیست (2). رنه دومون یک برنامه اساسی ارائه کرده و خودرا فمینیست قلمداد میکند(3). این واقعه سرآغاز جنبش سیاسی اکولوژیستی در فرانسه است وحزب سبز ها در چنین بستری بوجود می آید.

این دوجنبش که کمابیش دریک دوره زمانی پیدایش یافته دارای درونمایه نزدیکی میباشند. این دوگرایش واکنشی انتقادی نسبت به سلطه مدل اقتصادی مولدگرائی پرودکتیویستی از یکسو واز سوی دیگر حاکمیت سیاسی ومردسالارانه است. این دو فکر تلاشی برای خروج از سلطه وبن بست مناسبات کهنه است تا بتوان به زندگی متعادل تر وشادمانه تری روی آورد. میان این جریان فکری همسوئی بسیار ژرفی وجود دارد که در اینجا به برخی از این همسوئی ها اشاره میکنیم.

دیدگاه جهانشمول

این دو جریان با دیدگاه یونیورسالیستی وجها نشمول مشخص میشوند. فمینیسم صرفنظر از وابستگی طبقاتی، ملی ومذهبی، به جایگاه زن و رهائی او توجه دارد. فمینیسم اعتراض به فرهنگ مردسالار و تسلط مرد بر زن در سراسر گیتی است، اعتراض علیه سرکوب زن وحقوق اوست، اعتراض به مناسبات ناعادلانه تاریخی، اجتماعی و اقتصادی که پیوسته زن را فرعی قلمداد نموده ونقش اورابه تولید مثل محدود ساخته است، میباشد. تمامی زنان دیروز وامروز جهان کمابیش در این شرایط فراگیر نابرابر وغیرعادلانه قرار دارند وآزادی زن شرط آزادی جامعه است. فمینیسم ضد مرد نیست بلکه ضد قدرت وامتیازات مردسالارانه است. فمینیسم نوعی اومانیسم است که در جستجوی کسب حقوق انسانی زن میباشد. اومانیسم فلسفی برآنست که هستی انسانی وقوانین طبیعی بر اعتقادات دینی ارجحییت دارند وفمینیسم آزادی زن رابا تمام کیفیت وویژگی زنانه وانسانی مورد توجه قرار میدهد. اکولوژی از نابسامانی ناشی از سیستم تولیدی اقتصاد جهانی ونابودی منابع طبیعی در جهان حرف میزند. اکولوژی اعلام مینماید که خطر بزرگ افزایش گرمای زمین ودیگر خطرات زیست محیطی کل بشریت را تهدید میکند وماباید بسرعت اقدام نموده وجهت حفظ محیط زیست سالم وبهروزی وسلامت انسانها، سیاست اکولوژیستی همه جانبه و جهانی را در دستور قرار دهیم. اکولوژی نیز به انسان توجه داشته وهمانگونه که "تئودور مونو" (1902-2000) دانشمند، اکولوژیست واومانیست فرانسوی میگفت با آنچه که انسان را تهدید ویا تخریب میکند باید مبارزه کرد. بحران اکولوژیکی بین المللی بوده وتهدید مهلکی برای انسان است واین امر هوشیاری وهمیاری شهروندان جهان را ایجاب میکند. بنابراین هر دو دیدگاه فمینیستی و اکولوژیکی دارای نگرشی گسترده بوده واز پروبلماتیکی گفتگو میکنند که راه حل همه جانبه جهت حفظ واحترام زندگی انسانی میطلبد.

مسئولیت تشکیلاتی وسیاسی وقدرت

یکی از ویژه گی های اکولوژیست ها در فعالیت سیاسی تشکیلاتی رعایت برابری در تقسیم مسئولیت ها و توازن قدرت است. در روند های انتخاباتی، حزب سبزها پیوسته برابری کاندیدای زن ومرد را مورد توجه نظری وعملی قرار میدهند. گرایش فمینیستی نزد مردان عضو حزب سبز بسیار نیرومند است وجایگاه زنان عضو در تصمیم گیری ها چشمگیر است. اگر یک جریان سیاسی ضوابط برابری را در درون خود رعایت نکند ، در عرصه اجتماع نیز به این امر بی اعتنا خواهد بود. در زندگی سیاسی وتشکیلاتی سیاسیون ایران چه در زمان شاه وچه در دوره جمهوری اسلامی، چه در درون حکومت وچه در درون اپوزیسیون چپ وراست، این برابری هرگز رعایت نشده است. همین امروزبیشتر رهبران وکادرهای تصمیم گیرنده سازمان های سیاسی مارکسیست و ملی واسلامی ولائیک، مردان میباشند. اینگونه رفتار همان مکانیسم باز تولید مناسبات مردسالارانه میباشد و در تناقض با آزادی زن وروند رهائی زن بشمار میآید. در برخی انجمن ها در خارج کشور دختران وزنان نقش بسیار برجسته دارند ونمونه خوبی در زمینه برابری زن ومرد بشمار میایند. روند های بازدارنده امروز مانعی در مقابل زن برای کسب مسئولیت دست اول و فردا مانع دستیابی زن به مقام وزارت وریاست جمهوری میشود. در حالیکه خواست زنان در هم شکستن مجموعه موانع برای ایفای نقش حساس در سیاست واجتماع است.

مخالفت با خشونت

جنبه دیگر ی از اکولوژی مخالفت آن با خشونت است. مبارزه برای صلح، مبارزه علیه جنگ طلبی، مخالفت با فعالیت صنعتی تسلیحاتی، پیکار مداوم بر ضد فعالیت های هسته ای و تلاش در راستای خلع سلاح هسته ای در سطح جهانی از جمله گرایشات صلح طلبانه اکولوژیست ها بشمار میآید. تمامی رهبران فکری اکولوژی سیاسی پیوسته از صلح وعدم خشونت صحبت کرده اند وشخصیت هائی چون گاندی، لوتر کینگ، ماندلا مورد احترام آنهابوده اند، زیرااز نگاه اکولوژیستی شرایطی که خشونت میآفریند را میتوان درک کرد، ولی ستایش قهرنادرست است. خشونت را به عنوان شیوه وروش نمیتوان پذیرفت، زیرا خشونت مکانیسم تخریب وانتقام بشمار می آید. جنبش زنان در این زمینه همسوی چنین اندیشه ای است. خشونت بهیچوجه راه حل مسائل زنان نبوده وهیچ جنبش فمینیستی نیز طرفدار خشونت نبوده است. در ایران مبارزه علیه خشونت مردسالاروتجاوزات جنسی وفرهنگی زنان وپیکار علیه خشونت مدام جمهوری اسلامی و دین اسلام بیان آسایش طلبی زنان وخواست صلح طلبی آنهاست. مگر قرآن در سوره نساء، آیه سی وچهار نمیگوید که زنان را تنبیه کنید وکتک بزنید، مگر جمهوری اسلامی جز خشونت در قبال زنان کار دیگری کرده است و مگر سرکوب زن توسط مرد یک واقعیت مستمر خانوادگی نبوده است، پس به همین خاطر یکی از جنبه های مهم مبارزه زنان ایران پیکار علیه فشارو خشونت بوده است. ایستادگی زنان در برابر حجاب اجباری و ارتجاعی اسلامی و بسیج آنان در چارچوب کمپین یک میلیون امضا، نشاندهنده آرزو وخواست زنان برای پایان بخشیدن به اجبار، خشونت واستبداد است. جهان ما نیازمند آرامش وصلح است، اکولوژیست ها صلح میخواهند، زنان پایان قهر وسرکوب رامیجویند، و هردو زندگی بهتررا میطلبند. روشن است که در زندگی سیاسی وروزمره کردارهائی بر خلاف این اصل گاه میتوان مشاهده کرد، ولی این تحلیل در راستای محتوای گرایش فمینیستی قرار داشته وقصدی برای افسانه سازی در کار نیست.

نگاه همسو به طبیعت

پیوند دیگر این دو جریان را در باره طبیعت میتوان یافت. از نگاه اکولوژیکی طبیعت یک کلیت گونه گون و ارگانیک است. گیاه وجانور و آب و زمین وانسان این مجموعه بهم پیوسته را میسازند. همزیستی وهماهنگی این مجموعه برای هر یک ازاین بخش ها ضروری بشمار میاید و هر خسارت وویرانگری در هر بخش برای مجموعه زیان آور است. تخریب منابع طبیعی مانند جنگل و آب بناگزیر آسیبی برای انسان وکل محیط زیست میباشد. ویرانگری جنگل ها، تالابهاو مرغزارهاوخشک شدن یکسری از رودخانه ها ودریاچه ها در ایران منجر به خشکی وگرمای هوا ووخامت شرایط اقلیمی شده، اکوسیستم را بهم ریخته، پرنده ها را از بین برده ویا پراکنده ساخته، بیماری هارا افزایش داده وبه کیفیت زندگی انسانی زیان های سنگین وارد آورده است. کیفیت زندگی انسانی وسلامت جسمانی وآرامش روانی انسان در گرو سلامت طبیعت وتنوع آن میباشد. آلودگی های صنعتی وغبارهای شیمیائی منجربه آلودگی هوای تهران شده واین وضعیت نابهنجار یکی از علل اصلی بیماری ها وافزایش مرگ شهروندان میباشد. از نگاه فمینیستی طبیعت سالم و پاکیزگی و تعادل زیست محیطی نقش بسیار مهمی در روند زندگی و شرایط زندگی وآسایش زنان دارد.

در ابتدا باید در نظر گرفت که شکم مادر اولین محیط زیست برای بارداری و تولد فرزندان به حساب میاید. از تشکیل سلول تا لحظه تولد روند پویای زندگی در جریان است. در چنین هنگامی از نظر بیولوژیکی زندگی عبارت از ایجاد سلول مستقل، تغذیه، تغییر وتحولات شیمیائی سلول، بازتولید، تحول ورشد، حرکت وجابجائی و مرگ میباشد (4). روشن است که این تحول بیولوژیکی بهمراه خود تحولات دیگری مانند حس چشائی، بویائی، شنوائی و ویژه گی های روحی وروانی در همین زندگی ابتدائی در شکم زن فراهم مینماید. با ین ترتیب زن که خود از ویژه گی های زیست محیطی برخوردار شده بنوبه خود زیست محیط مادارانه ای را تشکیل میدهد که تعیین کننده زندگی میشود. نمونه دیگر این پیوند را در شرایط زنان آفریقا باید دید. آنها در اقتصاد کشاورزی این قاره نقش اساسی دارند. امروز باتوجه به گسترش خشکی و مناطق بیابانی وشنزار، امکانات آبرسانی و منابع طبیعی بسرعت محدودتر شده ودر شرایطی که زنان آفریقا نقش برجسته ای درکسب درآمد خانوادگی ایفا میکنند، این دشواری های زیست محیطی سختی کارو رنج زنان را بشدت افزایش داده است. خانم "واندانا شیوا" فیزیکدان هندی که تخصص خودرا کنار گذاشته ودر حال حاضر زندگی خویش را به شناساندن وحفظ کشاورزی روستائی و کشاورزی بیولوژیک و طبیعی در برابر اثرات مخرب اقتصاد مالی جهانی اختصاص داده است، معتقد است که این سرمایه داری را باید سرمایه داری مردسالار نامید و برآنست که با توجه به نقش اساسی زنان در نگهداری طبیعت، میباید مقوله "اکو-فمینیسم" را بکار گرفت. خانم "وانگاری موتا ماتائی"، جایزه صلح 2004 که مبتکر سازمان فمینیستی واکولوژیستی زنان بنام "بنیاد جنبش برای کمربند سبز" بوده، برفعالیت تعیین کننده زنان در مورد طبیعت پافشاری نموده و با توجه به نظریات "واندانا شیوا" میگوید دفاع از محیط زیست، زنان ودمکراسی جداناپذیرند.(5)

دو دیدگاه برای تغییر

فمینیسم روبه آینده دارد ودر همان زمان خواهان تغییرات مشخص میباشد. ستم تاریخی وروزمره و مداوم، جنبش زنان را به سوی تغییر مشخص وبلافاصله سوق میدهد. در افسانه های مذهبی دین زن را محکوم کرد، چرا که زن به مرد سیب، میوه طبیعت را داد تا گاز بزند. خشم خدایان برانگیخته شد. این محکومیت خدائی ستم مردانه بر زن را مجاز نمود، تحقیر وخوار کردن را جاری ساخت، نابرابری ریز ودرشت را ممکن ساخت ورنج زنانه راهمه جانبه ساخت. در طول تاریخ قدرت ها وسیاست مردسالار باین خط پای فشرد. حکومت جمهوری اسلامی خواست الله و مردان زورگو را پاس داشت وزن به اسارتی سنگین تر اسیر شد. زندگی زن در این حکومت الهی پرازعذاب وفشارشد وحاکمان اسلامی آن میزان از امتیازات ناچیزی را هم که از دوران پیش کسب شده بود، ربودند. قبل از انقلاب خمینی خطاب به شاه گفت: "حضور مبارک اعلیحضرت همایونی، پس از اهداء تحیت ودعا، به طوری که در روزنامه ها منتشر است، دولت در انجمن های ایالتی وولایتی اسلام را در رای دهندگان ومنتخبین شرط نکرده وبه زنها حق رای داده است واین امر موجب نگرانی علماء اعلام وسایر طبقات مسلمین است....مستدعی است امر فرمائید مطالبی را که مخالف دیانت مقدسه ومذهب رسمی مملکت است از برنامه های دولتی وحزبی حذف نمایند تا موجب دعاگوئی ملت مسلمان شود." (6). پس از انقلاب دستگاه ولایت شیعه با تمام قدرت کوشید تا زن را نفی کند، پنهان کند، ازدور خارج کند، تمام دین وسنت را بکار گرفت تا زن را بزیر چادر وحجاب ببرد (7)، با صیغه اسلامی فحشا را گسترش دهد، در زندانها باو تجاوز کند، حقوق انسانی اورا پایمال کند واورا از پای درآورد. ولی از همان فردای قدرت سیاسی خمینیستی زنها به مقابله دست زدندو به مرور به آگاهی ورادیکالیسم خواست های خود افزودند. درچنین بستری دوره تازه ای از حرکت زنانه شروع شد و فعالیت ها وتلاش های گوناگون سازماندهی شد. برپائی تظاهرات علیه حجاب اجباری، اقدام علیه قوانین ضد زن، بدادگاه کشاندن مردان سرکوبگر، اعتراض علیه احکام بیداد گاه رژیم، سازماندهی کمپین یک میلیون امضا، شرکت در راهپیمائی علیه کشتار، فعالیت قلمی در نشریات، گسترش سایت های اینترنتی وغیره ازجمله تلاش های زنانه بوده که در جستجوی به عقب راندن نظام و بهبودی در وضع زنان میباشد. بعلاوه گرایش زنان علیه دولت دینی واحکام ضد زن توسعه پیدا کرد. این در گیری نشان میداد که خود مضامین قرآنی در زمینه ارث، قضاوت، چند همسری، صیغه وغیره در تضاد با آزادی وحقوق زن کسانی را بر آن داشت تا خواهان تفسیر دیگری از قرآن گشته وزمینه طرح افسانه "فمینیسم اسلامی"(8) فراهم سازند. بهر حال ستم دینی وسیاسی موجود، بیداری بیسابقه ای را موجب شد وزنان را بسوی پیکاری مشخص وروزمره سوق داد. خواست این تغیرات بیانگر آنست که این جنش خود را در آرمانگرائی محدود نکرده، بلکه خواست تغیر بنیادی را در گرو مبارزه مشخص وپراتیک امروزی و مطالبات کنونی زنان میبیند.

اکولوژی نیز رو به آینده دارد، اکولوژی سیاسی برای زندگی بهتر، برای حفظ منابع منابع طبیعی وانسانی ، پایان دادن به مدل پرودوکتیویستی وهماهنگی میان انسان، اقتصاد، طبیعت تلاش میکند. اکولوژی تمامی ناهنجاری های موجود را نقد میکند. این سیاست برآنست که سیستم موجود با تولید انبوه وتمایل به سود اندوزی بیکران به تخریب محیط زیست دست میزند، بنگاه های اقتصادی آلودگی های صنعتی وسوختی خودرا بی توجه به سلامت انسانها در هوا وآب وخاک رها میکنند. در این نظام، سیاست های دولتی وخصوصی با جاده کشی ها و بورس بازی زمین ها وبی کفایتی ها منجر به نابودی جنگل ها میشود، رشد فعالیت هسته ای ونیرگاه های اتمی خطری برای محیط زیست و صلح جهانی است وهمه این خرابی هاناشی از سیاست های ویرانگرانه مسئولین سیاسی واقتصادی است. آب آشامیدنی هم کم میشود وهم آلوده، آلودگی های سرطانزا گسترش مییابد، حیف ومیل منابع عظیم است و بحران اکولوژیستی دامنه گرفته است و این بحران با بحران اجتماعی ومالی سرمایه داری درهم آمیخته است. اکولوژیست ها برآنند که در کنار افزایش آگاهی ها و پرورش فکری انسانها، باید از طریق سیاسی و اقتصادی و فرهنگی عمل کرده و باید فعالین وسیاستمداران وشهروندان بطور مشخص درگیر تغییر شوند. تمام تلاش فعالین محیط زیست، انجمن ها واحزاب ومسئولین سیاسی اکولوژیست در ایران وجهان در جستجوی محدود کردن ویرانگری ها ست. آنها پیشنهاد تغییربلافاصله میکنندو طرح های تازه اکولوژیستی در دستورکار قرارمیدهند. از محیط خانگی خود تا سازمان ملل میتوان عمل کرد ونشان داد که سیاستهای ریز ودرشت زیست محیطی ضروی میباشند. توسعه تکنولوژی بادی وآفتابی برای تولید انرژی پاک، ساختمان های تازه برپایه معیارهای زیست محیطی، مناطق وبنگاه های اکولوژیک، مبارزه علیه ترکیب و تغییرات شیمیائی در گیاه وتولید مواد غذائی، توسعه فرهنگ وزبان ملت ها، مبارزه علیه فساد مالی، معیار سنگین برای کنترل نفتکشها در دریاها، جداسازی زباله وبازیافت، تغییر سازماندهی کار، کم کردن ساعات کار در بنگاه های تولیدی وخدماتی وغیره از جمله طرح هاو اقدامات اکولوژیست ها بشمار میآیند. بحران اکولوژیکی جهانی تلاشی مداوم هم امروز، هم فردا و هم کوچک وهم بزرگ می طلبد.

به این ترتیب متوجه مشویم که دودیدگاه اکولوژیستی وفمینیستی که دوجریان مستقل را تشکیل میدهند، درضمن وفاداری به تحلیل عمومی خود، درعین حال تغییر را باعتبار عمل سیاسی واجتماعی ممکن میدانند. بازیگران وارد روند بهبود کار، اصلاح سیاست ها وبهتر کردن شرایط میگردند، بدون آنکه راه حل های ریشه ای را از یاد ببرند. این همسوئی ها میان فمینیسم واکولوژی سیاسی زمینه ساز طرح های مشترک وپیوند عمل سیاسی واجتماعی این دوجریان است. جهان وایران نیازمند گفتگو میان این گرایش ها بوده، چراکه این همسوئی ها عمل بازیگران اجتماعی را پویاتروتوانمندتر میسازد. پاریس اوت 2010

1) رجوع شود به مجله "پارتیزان" شماره ویژه "آزادی زنان، سال صفر" شماره 54-55 ژوئیه-اکتبر 1970، انتشارات ماسپرو، پاریس 2) رجوع شود به کارزار انتخاباتی رنه دومند در 1974 و مقاله او در لوموند دیپلماتیک اوت 1994 3) "چشم هایتان را باز کنید، قرن بیستم نابسامان است" رونه دومون، 1994 انتشارات آرلا. 4) "سیر زندگی" ژئول دو رنه، 1988، انتشارات سول 5) واندانا شیوا: "زن، اکولوژی و توسعه" ، انتشارات زد بوکس 1989 لندن 6) تلگراف خمینی به شاه 17 مهر 1341 – صحیفه نور، جلد اول صفحه 78 7) "مجموعه قوانین ومقررات پوشش در جمهوری اسلامی ایران" گردآوری شادی صدر، چاپ ورجاوند-تهران بهار 89 8) رجوع کنید به نوشته دیگرم تحت عنوان: "فمینیسم اسلامی، یک سراب" مارس 2007

عصرنو

تأثیر مبارزات صدیقه دولت آبادی برجنبش زنان

2010-07-28T08:34:45Z

در شکل گیری جنبش زنان در ایران ؛زنان بسیاری نقش داشته اند که از زمان مشروطه تاکنون نقشهای متفاوتی را در به بارنشاندن فعالیتهای زنان و پیش برد اهداف آنها ایفا کرده اند . تاثیری که پس از گذشت سالها هنوز بر بدنه جنبش زنان در ایران باقی مانده است . یکی ازاین زنان تاثیر گذار، صدیقه دولت آبادی بود که از اهمیت کارهای او در تبیین باورهای زنان ، رشد و تعالی حقوق آنها وبه بارنشاندن فعالیتهای زنان در دوره ی مشروطه و حتی پس از آن هنوز کاسته نشده است. صدیقه دولت آبادی در بطن جامعه ی تماما سنتی و با ساختاری مطلقا مردسالاری و با حضور توده های متعصب مذهبی اولین نطفه های شکلگیری جنبش زنان را به بارنشاند که نه تنها درهمان زمان تاثیر زیادی برفعالیتهای زنان گذاشت، بلکه حتی تاثیرات آن را تا سالها بعد و حتی در زمان کنونی هم به وضوح می توان دید، مبارزاتی که بعد از گذشت سالها از مدل الگوی آنها می توان حتی در شرایط کنونی بهره جست.

صدیقه، فرزند خاتمه بیگم و حاج میرزا هادی دولت آبادی، و از پیشگامان جنبش اجتماعی زنان در ایران و نخستین زن روزنامه نگار محسوب می شود . ایشان به سال 1258 ه. ش . در اصفهان پس از تولد هفت پسر، به دنیا می آید. تحصیلات خود را در زمینه های فارسی و عربی نزد شیخ محمد رفیع طاهری در تهران می گذراند و سپس تحصیلات متوسطه را در دارالفنون ادامه می دهد و سرانجام در سن 15 سالگی با دکتر اعتضاد الحکما ازدواج می کند . اما ازدواجش با ناکامی همراه می شود.1 اهمیت مبارزات او در پیگیری و تداوم و همچنین فارغ از هرگونه رفتار خشونت آمیزی بود که درتمامی حوزه ها به خصوص فرهنگی و اجتماعی دنبال شد.

پیگیری از الگوی مبارزاتی او در شرایط کنونی شاید چندان بی ربط نباشد چراکه اکنون هم شرایط سیاسی و اجتماعی تا حدودی مشابه با آن چیزی است که زنان درآن دوران تجربه کرده اند . عمده ترین مشخصه ی مبارزات صدیقه دولت آبادی توجه زیاد او به فرهنگ و همینطور تلاش برای بالابردن فرهنگ عام جامعه و بالخص زنان بود . از نظر او فرهنگ و بالابردن فرهنگ عمومی جامعه، اصل اول مبارزه علیه ظلم برزنان بود که با گذشت سالها هنوز ازاهمیت این موضوع کاسته نشده است . از دیگر مشخصه های مبارزات صدیقه دولت آبادی گسترش روزنامه ها و مجلات مختص زنان بود که برای اولین بار و پس از دوران مشروطه اتفاق افتاد و فرآیند جنبش زنان را به جامعه شناساند . اهمیت این روزنامه ها و مجلات و مقالاتی که در آن منتشر می شدند، بالابردن آگاهی های زنان و آشنایی آنها با حقوق و شرایط خاص جامعه ی خود بود . مجموعه ی مقالاتی که در این روزنامه منتشر می شدند برارتقاء رشد فرهنگی و سیاسی زنان تأثیر بسزایی می گذاشتند . او همچنین جسورانه در مقالاتش حجاب را مورد نقد قرار داد و حتی به واسطه ی همین نقدها به شدت مورد غضب قرار گرفت.

ساناریان در کتابش می نویسد : " دولت آبادی به واسطه ی فشارهای خانواده به خاطر فعالیتهای مستقلش ، ناچار شد رابطه ی خود را با برادر روحانی خود که در اصفهان زندگی می کند قطع کند. دراین میان او ازطریق زبان زنان به صراحت حجاب را نیز مورد نقد قرار می داد ، از این رو جانش تهدید شد و با تلاش فراوان دفتر نشریه اش از حمله ی ارازذل و اوباش به دورماند " (ساناساریان صفحه ی 59 ) .

ابداع این روش بعدها نیز به صورت گسترده پیگیری شد و حتی تا امروز نیز باقی مانده است . در واقع اگر این نوآوری وارد فضای فرهنگی جامعه نمی شد، شاید اکنون ما این گسترش رسانه ای را در فعالیتهای زنان نداشتیم. با همه اینها تاثیرات مبارزات صدیقه دولت آبادی تنها به همین جا ختم نمی شود. مدل مبارزات او برای احقاق حقوق زنان می تواند به عنوان یکی از راهکارهای و استراتژیهایی باشد که در مبارزه ای مسالمت آمیز و آرام وجود دارد که با توضیح هرکدام از این مبارزات اهمیت آنها مشخص خواهد شد. از سوی دیگر نشان دادن و تفسیر هرکدام ازاین راهکارها می تواند نقش وتاثیر این مبارازات رابرجنبش زنان مشخصتر کند.

تاسیس مدارس دخترانه: زنان تا زمان قبل از مشروطه در فعالیتهای فرهنگی وسیاسی شرکت نمی کردند دوران مشروطه راهگشایی نوین برای حضورفعالیتهای زنان درعرصه های مختلف رافراهم کرد. با این حال تعصب سنتی حاکم بر جامعه ، بسیاری از زنان را ازرفتن به حارج از کنج خانه ها بازمی داشت. فرهنگ سنتی نقش مهمی را درخانه نشین کردن زنان ایفا می کرد. در جامعه که هنوزکاملا متعصب و مردسالار باقی مانده بود و کمتر کسی جرأت نقد فضای سنتی و مذهبی حاکم را داشت . در این دوران بود که باب آشنایی با فرهنگ غربی به واسطه ی مهاجرت قشر متفکر برای تحصیل به غرب باز شد . اما هنوز زنان در این روند جایی نداشتند، حتی دانستن سواد برای آنها ننگ بزرگی محسوب می شدوبسیاری از مردم به واسطه ی همین تعصب دختران خود را از آموختن بازمی داشتند . همچنین برخی از روحانیون این مدارس را مراکزی برای اشاعه ی فحشا و فساد می دانستند . در بسیاری از این موارد این مدارس توسط اراذل و اوباشی که از سوی رهبران مذهبی تحریک می شدند مورد حمله و غارت می پرداختند. به دخترانی که به این مدارس می رفتند غالبا سنگ می پراندند . 2 این شرایط در شهرستانها بدتر بود با این حال و با این اوصاف صدیقه دولت آبادی از نخستین زنانی بود که اهمیت زیادی برای رشد و آموزش زنان قائل بود او اولین مدرسه را در اصفهان تحت عنوان شرعیات تأسیس کرد . "با در گذشت پدر در سال 1296 به اصفهان آمد و در این شهر ، نخستین مدرسه ی دخترانه در سطح کشور و علی رغم مخالفت های بسیار ، به نام مکتب خانه ی شرعیات تاسیس کرد و با اعتراض ها یا مخالفت های بسیاری مواجه شود . مدرسه تعطیل شود ولی یک سال بعد انجمنی به نام شرکت خواتین اصفهان را تاسیس کرد و همزمان با این فعالیت ها دبستانی برای دختران بی بضاعت دایر کرد به نام ام المدارس که مدیریت آن را به مهر تاج رخشان سپرد." (الهه باقری مدرسه ی فمنیستی). او بیسوادی را عامل مهم ِدر حاشیه نگه داشتن زنان می دانست . با وجود شرایط مذهبی حاکم برشهر اصفهان ،او اهمیت وجود این مدرسه ها را دریافت و با وجود مخالفتهای فراوان به تاسیس مدرسه ی دخترانه اهتمام ورزید. این حرکت کاملا انقلابی که در فضایی کاملا مردسالار ، متعصب وسنتی شکل گرفت اگرچه با مخالفت روبه رو شد، اما زمینه را برای رشد و آموزش زنان و تشویق آنان به فراگیری سوادو دانش پابه پای مردان جامعه فراخواند. تأثیر احداث این مدارس تا سالها و دهه های بعد ادامه یافت، تا جایی که اقشار بیشتری از زنان علاقه مند به خواندن شدند.

در واقع احداث و حمایت از احداث این مدارس جامعه ی زنان را از پایه تقویت کرد و به آنها آموخت که قدم اول در برقراری عدل ومساوات اجتماعی، تقویت بنیان های فرهنگی است . تأثیرات فرهنگی این راهکار ِ دولت آبادی درآن زمان باید مورد توجه قرار گیرد و شاید چندان بی ربط با شرایط امروز نباشد .اگرچه اکنون مدارس زیادی برای دختران وجود دارند اما لازم است تابا توجه به اهمیت بالا بردن فرهنگ زنان به نوع آموزش و برخودرای از فرهنگی مختص برای زنان توجه شود . درواقع می توان گفت که این حرکت او " تأسیس مدرسه ی زنان " پایه های فرهنگی و علمی زنان را تقویت کرد و راه را برای حضور نسلی اززنان روشنفکر درسالهای بعد هموارساخت.

روزنامه و مجله: درهمین زمان – یعنی دوران مشروطه – ودربحبوحه ی رخدادهای سیاسی و اجتماعی کشورنیازبه رسانه ای بود تا زنان را ازپستوی خانه ها بیرون کشیده وآنها را با حقوقشان آشنا کند و صدای زنان را به گوش جامعه ی متعصب و مذهبی آن زمان برساند. باوجود سختگیری های حاکم درآن زمان یکی از راهکارهای مهمی که صدیقه دولت آبادی درپی گرفت ،انتشار نشریات مخصوص زنان بود تا بازتاب صدای مستقل زنان باشد. او اولین کسی بود که توانست امتیاز سردبیری یک نشریه را شخصا و به نام خودش به عهده بگیرد تا آن زمان به نام زنان مجوز انتشار نشریه نمی دادند. در نتیجه برای اولین بار هویت زنانه در حوزه ی فرهنگی تعریف شد . دولت آبادی که خود زنی فرهیخته و تحصیلکرده بود ازاهمیت بالارفتن سواد و آگاهی زنان باخبربود . درجامعه ای که تنها صدا ،صدای مردانه بود و اکثریت گروههای مذهبی و سنتی با حضورزن به عنوان فردیتی مشخص در جامعه دیدی منفی داشتند نیاز به صدایی بود تا این فردیت را بازنماید و ازحقوق کسانی صحبت کند که نادیده انگاشته شده اند . بنابراین از بهترین راهکارها ایجاد رسانه ای تماما زنانه بود که وضعیت زنان را با انتشار اخبار و مقالات مربوط به آن شرح دهد و علائم ظلم و ستم برجامعه ی زنان را بازشناسد و علاوه برآن در جامعه ی مردسالار مذهبی انعکاس رفتار زنانی باشد که به شرایط موجود انتقاد داشتند . نقدِ بستراجتماع و حوزه های مختلف با دیدگاه زنانه دراین نشریه ها مطرح شد و حتی تا به جایی رسید که مقالاتی تند علیه شرایط حاضر با قلمی زنانه منتشر می شد . در این مقالات او چه در حوزه ی اقتصادی و چه در حوزه های اجتماعی و سیاسی زبان به نقد می گشود . او همچنین از طریق نشریه اش فعالیتهای زنان را سازمان دهی می کرد ،و حتی در بعضی از موارد زنان را به داشتن استقلال اقتصادی تشویق می کرد . این نشریه نقش زیادی در سازمان دهی تجمعات و ارگان های زنان داشت. این مدل از مبارزه به شدت مورد حمله و سرکوب و انتفاد قرار گرفت و حتی دفتر روزنامه راهم آتش زدند اما همین رسانه و پیدایش آن توانست تا حد زیادی برافکار عمومی تأثیربگذارد و مقدمات اولیه برای شکل گیری مدلی از رسانه ی زنان را فراهم کند مدلی که شرایط جامعه ی مردسالار را درنظر گرفته و تأثیر زیادی برگسترش آگاهی های افکار عمومی ،انتشار اخبار و مسائل مربوط به زنان و تولید بستر نقد در مورد شرایط اجتماعی را داشته باشد . گشایش این نوع نشریه تا سالهای بعد به عنوان الگویی برای بسیاری از مبارزان و فعالان جنبش زنان، مورد توجه قرار گرفت. و درسالهای بعد با گسترش فضاهای مختلف برتعداد این نشریات با اهداف مختلف ودرجهت کمک به فعالیتهای زنان گشایش یافت . حتی هم اکنون هم با وجود فشارهای فراوان سیاسی و فرهنگی ،نشریات زنان نقش مهمی درانتشاراخبا ر مسائل ومقالا ت مربوط به زنان بازی می کنند . این نوآوری نه تنها درزمان خود تاثیر بسزایی داشت که تاهم اکنون به عنوان یکی از مؤثرین شیوه ها ی فعالیتها ی زنان در جایگاههای متفاوت است . امروزه با گسترش فضاهای سایبری این امکان فراهم شده تا نشریات غیر دولتی بسیاری همان راه صدیقه دولت آبادی را ادامه دهند ،گرچه با مشکلات و مخالفتهای از سوی هیئت حاکمه مواجه هستند اما این نشریات می توانند صدای مستقل زنان در هر شرایطی باشند صدایی منتقد و رسا که اولین بار صدیقه دولت آبادی بیانش را به ما آموخت.

گشایش انجمنها و کانونهای زنان راهی به سوی مدرنیته: یکی دیگر فعالیتهایی که پس از مشروطه شکل گرفت ایجاد انجمنهایی بود که درمورد فعالیتهای زنان و حقوق آنان بحث می کردند. این انجمنها نقش بسزایی در گسترش ورشد فعالیتهای زنان پس از دوران مشروطه و سالهای بعدازآن داشتند. همانطور که ژانت افاری در مقاله اش می نویسد : " واژه ی انجمن نامی از فارسی قدیمی بود که فردوسی برای اشاره به محلی برای جمع شدن و مشورت در شاهنامه آن را به کار برد . دربلافاصله پس از مدتی و بعد از انقلاب 1905 تعدا محدودی از انجمنهای مخفی شکل گرفت " ( افاری صفحه ی 68) . و درجای دیگر در خصوص انجمنها می نویسد " انجمنها متشکل از زنا ن با پیش زمینه های گوناگون اجتماعی و سیاسی بودند . تعداد محدودی از آنها حتی از خانواده های سلطنتی بودند . اکثر زنانی که عضو این انجمنها بودند از خانواده هایی بودند که طرفداران حزب مشروطه بودند . "( صفحه ی 71 ) . هم چنین می افزاید که بعضی از این زنان جوانتر در این انجمنها بعدها فمنیستهای برجسته در دهه های 1920 و 1930 شدند که صدیقه دولت آبادی دبیر انجمن زنان وطن یکی از آنها بود که از سوربن در دهه ی 1920 فارق التحصیل شده بود و اولین زنی بود که آشکارا حجاب را برداشت و در لباس فرنگی در تهران در سال 1927 ظاهر شد " ( افاری 71). دولت آبادی که خود یکی از مدیران و شرکت کنندگان اصلی این انجمنها بود ،نیزدرگسترش فعالیتهای زنان نقش عمده ای داشت .عده ای از این فعالیتها سری بودند و عده ای هم با مشخصا با اهداف خاصی دنبال می شد .بااین حال فعالیت دراین انجمنها راه را برای فعالان حقوق زنان دردوره های بعدی فراهم کرد، چرا که ازآن پس زنان توانستند گروههای مستقلی را تشکیل دهند و نقش بسیاری در تبیین و گسترش فعالیتهای حقوق زنان درحوزه های مختلف اجتماعی و سیاسی بگذارند . حضورمستقل مؤسسات و نهادهای زنان درسالهای بعد و حتی تازمان کنونی مدیون حضورانجمنهایی است که درفضایی کاملا مردانه و با وجود تعصبات و جو مذهبی حاکم به فعالیتهای خودادامه می دادند . این مدل از مبارزه برای احقاق حقوق زنان که صدیقه دولت آبادی برای برپایی آن رحمات بسیاری کشید، توانسته است به عنوان یکی از الگوهای جامع درفعالیتهای زنان باقیب ماند و راه را برای گسترده شدن و بسط نظریات و برپایی سازمانهایی منحصرا زنان هموارکند.

ارتباط دنیای مدرن و جامعه سنتی ایران : از دیگرفعالیتهای بارز صدیقه دولت آبادی که تاثیر زیادی برجنبش زنان در ایران گذاشت ،آشناکردن دنیای غرب با فعالیتهای زنان ایران بود . در آن زمان حق رأی توسط اروپایی ها و آمریکایی ها مطرح شده بود و شرایط برای آشناکردن زنان ایران با این اتفاقات فراهم شده بود. دولت آبادی در بسیاری از کنفرانسهای بین المللی شرکت میکرد و درروزنامه های خارجی مطالب زیادی در مورد حقوق زنان و وضعیت زنان در ایران می نوشت ، ازاین روراه را برای توسعه ی فعالیتهای زن به واسطه ی ارتباط آن با فضای خارج گشود و پایه های تحصیل و حرکتهای روشنفکرانه را برای حضور پررنگ زنان گشود . همچنین دربسیاری از حوزه های مختلف حقوق زنان ازجمله حق تحصیل ، فرهنگ و اهمیت آن برجنش زنان و ایجاد کانونهای زنان را از غرب به فعالیتهای زنان پیوند زد و بدین ترتیب توانست مدرنیته را وارد فضای سنتی جامعه ایران و به خصوص زنان بکند . این راهکارازچند جهت اهمیت دارد؛ ازیک طرف درهای مدرنیته رابر جامعه ی سنتی ایران که تماما متعصب و مذهب گرای بود گشود و از سوی دیگر غرب را با شرایط زنان در ایران آشنا کرد. این راهکار وحرکت او تأثیرزیادی بر سرنوشت فعالان زن درایران گذاشت ؛چراکه بسیاری ازآنان با اهمیت و نقش فعالان زن درایران آشنا شدند و همینطوربا گشودن باب آشنایی زنان با غرب بسیاری از زنان برای تحصیل به خارج از کشوررفتند و منجر به پیدایش تعاملی دوسویه میان فعالان زن درایران و درغرب شد. بدین ترتیب فعالیتهای زنان از خفا به مرکز توجه و به بطن رویدادهای حاضردر جامعه آمد. پیشرفتی که اکنون به واسطه ی فعالانی چون صدیقه دولت آبادی و تغییر نگاه و ایجاد فضاهای روشنفکری در آن زمان ایجاد شد ،نهال جنبش زنان را آبیاری کرد وبه آن جوششی نوین بخشید.

دیگرفعالیتهای صدیقه و تأثیرآن برجنبش زنان: ا ز دیگرفعالیتهای مسالمت آمیز صدیقه دولت آبادی که می تواند به عنوان یکی ازاستراتژی های اصلی حتی درجنبش امروززنان درنظرگرفته شود توجه او به اقشار پایین تراجتماعی و اهمیت بالابردن فرهنگ در طبقات مختلف است . او تماما در راه بالا بردن فرهنگ اقشارفرودست اجتماعی تلاش می کرد وهمین کوشش خستگی ناپذیراوبود که درسالهای بعد باعث شد تا قشربیشتری از زنان از چهارچوب خانه شان بیرون آیند و مستقیما وارد فعالیتهای مختلف اجتماعی و سیاسی شوند . احداث مدرسه ی زنان، نشرمقالات وسخنرانی های مختلف و همینطور نقد وضعیت موجود زنان در محافل مختلف ازین قبیل است ، با وجود آنکه بارها ازطرف افراد متعصب مذهبی و سنتی مورد نکوهش قرار گرفت اما هرگز ازپای ننشست . او پابه پای دیگران به عنوان یک عضوویک زن فعال جامعه درتمامی حرکتهای سیاسی شرکت می کرد ،مثلا به صورت انفرادی و یا گروهی در تحریم قند شرکت کرد و با رفتن به قهوه ها خانه که شخصا صورت می گرفت مردم را ازخوردن چای بازمی داشت .این حرکت برای اولین بار برای طرح خواسته های مساملت آمیز زنان و باهدف طرح هویت مستقل سیاسی و اجتماعی زنان به وجود آمد . هویتی که تا آن زمان وجود نداشت و پس ازآن به یکی از عوامل تأثیر گذار درحوزه ی سیاسی فعالیتهای جنبش زنان شد.

نتیجه: دستاوردهای صدیقه دولت آبادی و تأثیری که فعالیتهای اوبرجنبش زنان گذاشت کم نیستند،اما ازهمه ی اینها گذشته می توان گفت که شرایط کنونی که ما اکنون درحال تجربه ی آن هستیم تا حدودی میل به بازگشت به آن زمان را دارد .درهمین شرایط هم فشارهای برزنان بیشتر شده وگرچه اکنون آگاهی های سیاسی و اجتماعی زنان بالارفته است اما حاکمیت با روشهای مختلف درصدد بازگرداندن زنان به حاشیه ی خانه هاست. بنابراین تأکید بر فعالیتهای فرهنگی که صدیقه دولت آبادی صد سال پیش اهمیت آن را دریافته بود ،هنوز هم یکی از مؤثرین عوامل برجنبش زنان است . آنچه که امروز بعد از چندین سال کسب کرده ایم، نتیجه ی پایداری و مرهون فعالان زنی چون صدیقه دولت آبادی است که دراوج خفقان سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ازپای ننشستند وباوجود مخالفتها و سرکوبهای فراوان به طرح روشهای مسالمت آمیزخود برای بیداری جامعه زنان ادامه دادند. درس گرفتن از آنان و از فعالیتهای آنها و توجه به راهکارهای آنان دربحبوحه های سخت اجتماعی ما را به طرح مبارزاتی همانند ترغیب می کند . تغییراتی که اکنون ما در فرهنگ و همینطور فعالیتهای حقوق زنان درایران مشاهده می کنیم نتیجه ی همین زحمات است در نتیجه جنبش زنان می تواند درشرایط بحرانی با الگوپذیری از گذشتگان راه سخت خود را هموار کند و دستاوردهای خود را درهر شرایطی عملی کند.

پانوشت :

1- برگرفته از مقاله ی الهه باقری منتشر شده درمدرسه ی فمنیستی:

"http://iranfemschool.net/spip.php?a..."

2- الیزا ساناساریان صفحه ی 69

منابع :

الیزساناساریان . جنبش حقوق زنان درایران ، طغیان ، افول وسرکوب از 1280 تا انقلاب 57. ترجمه ی نوشین احمدی خراسانی نشر اختران ، 1384. الهه باقری . مبارزات مسالمت آمیز «بانو» / فعالیت های سیاسی - اجتماعی صدیقه دولت آبادی. مدرسه ی فمنیستی 4 اسفند 1388.

< http://iranfemschool.net/spip.php?a...>.

Afary , Janet. On the origins of feminism in early 20th century Iran. Journal of women's history, Volume 1, Number 2, Fall 1989, pp.65-87.

مدرسه فمينيستي

خانه امن کجاست؟/ سیما ش

panjereh — 2010-07-28T05:53:40Z

وقتی از خانه به قصد خرید خارج شدم، لیست خرید روزانه را از کیف در آوردم و در حال نگاه کردن به آن بودم که ناگهان صدای جیغ و فریاد زنی و همهمه ی مردم در آن طرف کوچه نظرم را جلب کرد. به سرعت خودم را به آنجا رساندم. شاید دیدن این ماجرا بیشتر شبیه به دیدن فیلمهای وحشتناک هالیوودی بود، مردی قوی هیکل که دستی معلول نیز داشت، موهای پریشان زنی لاغر با جثه ای کوچک را دور مچ دست سالمش پیچانده بود و چون گربه ای گرسنه که به دنبال گنجشک باران خورده ای که کناری کز کرده و بی راه فرار است، سر زن را محکم به دیواره بلوار وسط خیابان می کوبید.خون از تمام سر صورت زن فواره می زد، هیچ کس به خود جرات نزدیک شدن به زن را نمی داد. وقتی دلیلش را پرسیدم همه متفق القول از عواقب کار می ترسیدند و می گفتند مرد بیمار روانی است و ممکن است موجب آزار و اذیت همسایه ها شود. این زن ، همسر دوم مرد بود. زن اول به خاطر این آزار ها از او طلاق گرفته بود و زن دوم که دختری کم سن و سال از روستای دور افتاده ای بود. بدون دانستن این خصوصیات و شاید به خاطر فقر مالی خانواده و کم کردن یک نان خور از خانواده، تن به ازدواج داه بود. با فریاد های من و چند زن دیگر، مردان که به تماشا نشسته بودند، جرات کردند و زن را از مرد نجات دادند. وقتی می خواستند زن را از آنجا دور کنند با گریه و شیون می گفت که می خواهد برگردد به خانه، چون در غیر این صورت مرد حتمن فرزند شیرخوارش را خواهد کشت...!

راستی این خشونت ناشی از چیست؟ از عدم آگاهی جامعه؟ نبود قانون تاثیر گذار؟ تبعیض جنسیتی؟ نبود انجمن های حامی زنان و خانه های امن ؟ راستی تا کی باید نشست و ناظر ماند؟

بازداشت یک زن تبریزی و انتقالش به اوین به خاطر فعالیت‌های فیسبوکی!

2010-07-27T17:58:58Z

خبرگزاری حقوق بشر ایران: ماموران امنیتی در تاریخ یک‌شنبه ۲۷ تیر ماه ۱۳۸۹ در ساعت شش صبح به منزل هانیه فرشی شتربان وارد شده و وی را بازداشت می‌کنند.

به گزارش رهانا، ماموران امنیتی بعد از تفتیش منزل وی بازداشت کرده و کامپیوتر، تلفن و وسائیل شخصی وی را ضبط می‌کنند. وی در ابتدا به بازداشتگاه اطلاعات تبریز منتقل شده و سپس به زندان اوین منتقل می‌شود.

به این شهروند تبریزی اتهاماتی چون «اهانت به مقدسات، ارتباط با بیگانه» زده‌اند که گفته می‌شود بر مبنای فیسبوک ایشان است. از وضعیت وی در حال حاضر اطلاعاتی در دست نیست و اجازه تماس با وی به خانواده‌اش داده نمی‌شود.

خانم فرشی ۲۸ ساله و تنها یک مادر مسن دارد و سابقه هیچ‌گونه فعالیت سیاسی نداشته است.

وکیل بهاره هدایت: به دفاعیات توجه نشد، حداکثرحکم را دادند

2010-07-27T17:48:23Z

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران: وکیل بهاره هدایت که حکم ۹ سال ونیم زندان وی دردادگاه تجدیدنظر تایید شده است به کمپین گفت که در دادگاه دفاعیاتش مورد توجه قرارنگرفته و دلایل کافی برای قطعی کردن حکم دادگاه وجود نداشته است.

مهدی حجتی وکیل بهاره هدایت فعال دانشجویی که حکم ۹ سال زندان وی دردادگاه تجدیدنظر اخیرا تصویب شد به کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران گفت قاضی در ارتباط با هر جرمی‌ میتواند یک حداقل یا حداکثر مجازاتی را در نظر بگیرد که بنا به تشخیص دادگاه تجدید نظر همان حکم حداکثر خانم هدایت قطع شد. بهاره هدایت فعال دانشجویی، عضویت در شورای مرکزی و سخنگوی دفتر تحکیم وحدت را در کارنامه فعالیت های خود دارد.

بهاره هدایت در تاریخ ۱۰ دی ماه بازداشت شد وهم اکنون نیز در زندان اوین به سر می برد. دادگاه تجدیدنظر ابتدای هفته جاری حکم ۹ سال زندان را که وی در دادگاه بدوی دریافت کرده بود قطعی اعلام کرد. بهاره هدایت به صورت جزیی ۲ سال از آن به دلیل توهین به رهبری، ۶ ماه به دلیل توهین به رییس جمهوری است. برای اقدام علیه امنیت ملی، نشر اکاذیب و تبانی برای تجمع ۵ سال مجموعا زندان به وی داده شده که با اضافه شدن یک حکم دو سال حبس تعلیقی- به دلیل برگزاری تجمع زنان در میدان هفتم که برعلیه قوانین زن ستیز بود -مجموعا ۹ و سال وشش ماه زندان به این فعال دانشجویی داده شده است.

مهدی حجتی درباره این حکم که در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب برگزارشد به کمپین گفت: « ما با مراجعه حضوری از رای دادگاه مطلع شدیم و دادگاه نسخه ای از حکم را در اختیار ما نگذاشت. پس از دادگاه بدوی وصدور رای سنگین ما لایحه مفصلی تهیه کردیم جهت اعتراض به حکم دادگاه به خصوص به این قسمت که دادگاه بدوی صلاحیت ذاتی به رسیدگی اتهام توهین به رئیس جمهور را ندارد. اما رییس دادگاه معتقد بود که همزمان با برگزاری این دادگاه ، علاوه بر ریاست دادگاه انقلاب شعبه ۲۸ بازرس دادگاه عمومی هم هستند ودراین زمینه ابلاغ دارند. به هر تقدیر به این نکته توجه نشد. در دادگاه تجدید نظر هم این مساله را مطرح کردیم. پرونده به شعبه ۵۴ دادگاه تجدید نظر رفت .این دادگاه به لحاظ قانونی‌ تکلیفی به دعوت وکلا یا متهمین یا اصحاب دعوا ندارند و بدون حضور اصحاب دعوا که قانوناً هم امکان پذیر است به این موضوع رسیدگی کردند که عین رای دادگاه بدوی مبتنی بر۷ سال و نیم حبس به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور، توهین به رهبری و توهین به رئیس جمهور و ۲ سال حبس تعلیقی را تأیید و قطعی کردند.»

وی در خصوص اتهام توهین به رییس جمهور گفت: « دربأره اتهام به رئیس جمهور، دلایلی در پرونده ارائه نشده و خانم هدایت در مصاحبه‌ های انجام شده نقل قول کردند که البته نقل قول هم خودش جرم است اما فرض کنید که بیرون دانشگاه افرادی با این کیفیت شعار می‌دادند و در مصاحبه ها و گزارشات رسانه‌های خارجی‌ هم پخش شد ما نمی‌توانیم حمل بر نظر فرد بدانیم و مصداق توهین به شخصیت خاصی‌ حساب کنیم .»

بهاره هدایت در اوّلین ملاقاتش با همسرش که در بهمن ماه صورت گرفت گفته بود اتهاماتش شرکت در تجمعات بعد از انتخابات از جمله روز عاشورا و روز قدس بوده علاوه بر فعالیت‌های اودر دفتر تحکیم وحدت و نوشتن بیانیه‌ها است.

آقای حجتی وکیل وی به کمپین گفت: « مطالبی که خانم هدایت در بیانه‌ها عنوان کرده بودند بسیار مضامین قابل تفسیری دارد در حالی‌ که به لحاظ قانونی‌ کلمات توهین آمیز طبق قانون سال ۷۸ باید صریح باشد و الفاظ و عبارتی که استفاده میکنند دلالت بر توهین کند که ما معتقدیم که به ذکر این کیفیت محقق نشده است. در مورد اجتماع و تبانی هم خانم هدایت قبول دارند که روز عاشورا از منزل بیرون آمدند اما ایشان برای نذری بیرون آمدند نه برای تجمع و به خانه شان هم برگشتند. کسی‌ هم ایشان را بازداشت نکرده است. منتها در دادگاه به این مساله توجهی‌ نشد. به‌ خصوص که به لحاظ حقوقی دو ضابطه برای جرم شناختن اعمال اشخاص وجود دارد یکی‌ ضابطه عینی و دیگری ضابطه ذهنی‌ که در ضابطه عینی ما فقط نمود خارجی‌ و عنصر مادی فرد توجه می‌کنیم و بر مبنای آن رای میدهیم در حالی‌ که در ضابطه ذهنی‌ طرف باید عنصر روانی‌ یا قصد ارتکاب جرم هم داشته باشد که اقداماتی که ایشان انجام داده اند بر مبنای ظرفیت‌های قانون اساسی‌ است. مثلا اگر در تجمعی هم شرکت کردند طبق اصل ۲۷ قانون اساسی‌ منع قانونی‌ نداشته و در این زمینه باید عنصر روانی‌ و سؤ نیّت ایشان کشف شود خوب به این قضیه هم توجهی‌ نشد.»

حجتی همچنین تاکید کرد در این رابطه با درخواست خانواده بهاره که خواستار مرخصی برای درمان دندان درد و کمر درد او بودند تا این لحظه مرخصی به وی داده نشده است: « حالا که خانم هدایت حکم قطع‌ی گرفتند از داخل زندان میتوانند در خواست مرخصی کنند و قاعدتاً نباید منع قانونی‌ برای گرفتن مرخصی داشته باشند.

مادر شیوا نظرآهاری: تکلیف شیوا را روشن کنید

2010-07-27T07:40:23Z

کلمه : بلاتکلیفی و عدم برگزاری دادگاه شیوا نظر آهاری ،روزنامه نگار و فعال حقوق بشر پس از نزدیک به یک سال حبس خانوداه اش را به شدت نگران کرده است . این در حالی است که قاضی پرونده وی پیر عباسی در دادگاهی که خرداد ماه قرار بود برای وی برگزار شود اما به دلایلی به تعویق افتاد به شیوا و خانواده اش قول داد که پس از تجمیع پرونده های وی هر چه زودتر دادگاه اش را برگزار کند. شیوا نظرآهاری روزنامه نگار و عضو کمیته گزارشگران حقوق بشر، که در دوران حبسش بیش از ۱۰۰ روز را در سلول‌های انفرادی گذرانده است هم اکنون در بند نسوان زندان اوین به سر می برد .

وی در سال ۸۸ و درست یک روز بعد از انتخابات پرمناقشه دهم دستگیر و روانه زندان اوین شد .اما پس از سه ماه با قرار وثیقه دویست میلیون تومانی آزاد شد .اما طولی نکشید که بار دیگر در ۲۹ آذرماه وقتی برای شرکت در مراسم تشییع جنازه آیت الله منتظری عازم قم بود دستگیر و زندانی شد . بازداشتی که تاکنون نیز بدون برگزاری هیچ دادگاهی همچنان ادامه دارد و این فعال حقوق بشر همچنان در وضعیت بلاتکلیف زندانی است .

خبرنگار کلمه درباره آخرین وضعیت شیوا نظر آهاری با مادرش ،شهرزاد کریمان به گفت و گو نشسته است :
خانم نظر آهاری از آخرین وضعیت پرونده شیوا چه اطلاعی دارید ؟ آیا بالاخره دادگاه دخترتان برگزار شد ؟
الان هفت ماه است که از بازداشت دوم دخترم می گذرد اما او کاملا بلاتکلیف در زندان به سر می برد .از این هفت ماه شیوا در مجموع شش ماه را در بند ۲۰۹ و یک ماه را دربند عمومی گذرانده است .بارها به دادگاه انقلاب مراجعه کرده ام تا پی گیر این بلاتکلیفی دخترم باشم اما رفتارها در آنجا بسیار توهین آمیز است .

چرا ؟ مگر شما چه تقاضایی از قاضی پرونده دارید که شاهد رفتارهای توهین آمیز هستید ؟
من و پدر شیوا فقط یک سوال داریم که چرا با وجود وعده ای که قاضی پرونده آقای پیر عباسی حدود یک ماه و نیم قبل به ما داد که با تجمیع دو پرونده دخترم دادگاهش به زودی بر گزار می شود او همچنان بلاتکلیف به سر در زندان است . من یک بار فقط برای پرسیدن این موضوع به دادگاه مراجعه کردم اما رییس دفتر آقای پیر عباسی برخورد بسیار توهین آمیزی با من داشت تا جایی که پس از آن دو روز بیمار شدم . یک بار دیگر هم که پدرش برای پی گیری وضعیت ایشان به دادگاه رفت بازهم ایشان یعنی آقای ستاری ، رییس دفتر قاضی پیر عباسی همان برخورد زننده را تکرار کرد .هرچند که اخیرا برخوردشان تا حدی بهتر شده است.

پدر شیوا هم برای پی گیری برگزار نشدن دادگاه به دفتر قاضی مراجعه کرده بود ؟
بله فقط یک سوال کوتاه در همین باره داشت .یعنی ما به عنوان پدر و مادر دخترمان که نزدیک به یک سال از حبسش می گذرد ولی هنوز بلاتکلیف است این حق را هم نداریم ؟ اما مسوول دفتر آقای پیرعباس همین برخورد را با پدر شیوا هم کرد . حتی همسرم را تهدید کرد که اگر ظرف سه دقیقه دادگاه را ترک نکند بازداشت می شود . به این خاطر پدر شیوا که سعی می کرد زود دادگاه را ترک کند تا مبادا بازداشت شود از پله ها سر خورد و اکنون نیز پایش در گچ است .اخر این چه برخوردی است که دادگاه انقلاب با یک پدر و مادر دارد ؟

آیا هرگز گلایه تان را از این برخوردها به دادستان تهران گفته اید ؟
اکنون مدتهاست که تقاضای ملاقات با دادستان را داده ام اما جوابی نگرفته ام البته این موضوع فقط مختص به دیدار با دادستان نیست تا کنون سه بار تقاضای ملاقات حضوری با دخترم را داده ام که آن هم به جایی نرسیده است .اکنون فقط هفته ای یک بار از پشت کابین او را ملاقات می کنم .از آخرین ملاقات حضوری با دخترم مدتها می گذرد نمی دانم چرا دادستان اجازه نمی دهد ما عزیزانمان را ماهی یک بار از نزدیک ببینیم .

اکنون وضعیت دخترتان در بند نسوان زندان اوین چگونه است ؟ آیا این بند از نظر شرایط بهداشتی و رفاهی وضعیت مناسبی دارد ؟
شیوا هیچ وقت از شرایط گلایه ای ندارد چه آن وقت که در بند ۲۰۹ بود چه اکنون که در بند عمومی است . او اکنون در اتاقی به همراه ۲۶ زن دیگر به سر می برد . این اتاق ۲۱ تخت دارد بنابراین پنج -شش نفری کف خوابند که شیوا هم یکی از آنهاست و بر زمین می خوابد .قطعی آب هم همیشه در این بند وجود دارد وروزی دو سه ساعت آب دارند . از نظر بهداشتی هم شرایط مناسبی بر این بند حاکم نیست تا جایی که می گویند شپش در این بند شیوع پیدا کرده است .از نظر تغذیه هم که غذاهای این بند اصلا خوب نیست . میوه یا مواد مغذی هم در فروشگاه زندان به فروش نمی رسد مثلا شیوا تعریف می کرد که یک خربزه را ۲۶ نفر با یکدیگر قسمت کرده اند . فروشگاه زندان هم که جز کنسرو چیزی ندارد کنسرو هم که همه می دانند اصلا برای بدن مفید نیست .به همین دلیل نگران سلامت دخترم هستم هر چند او از همه چیز ابراز رضایت می کند .

پس وضعیت روحی دخترتان مساعد است ؟
بله شیوا دختر مقاومی است و هیچ وقت از چیزی گلایه نمی کند اما این بلاتکلیفی او همه ما را نگران و آشفته کرده است .

چه تقاضایی از مسولان پرونده شیوا دارید ؟
از همه مسولان قضایی به ویژه کارشناس پرونده او تقاضا دارم که پی گیر پرونده شیوا باشند تا او از این بلاتکلیفی در آید . شیوا به خاطر پرونده اولش ۲۰۰ میلیون وثیقه دارد که ما تاکنون به آن دست نزده ایم .امیدوارم با برگزاری دادگاه و با استناد به این وثیقه او هم مثل خیلی های دیگر که بلافاصله بعد از برگزاری دادگاه آزاد شده اند، آزاد شود یا به مرخصی بیاید .

29درصد طلاق ها در ایران، توافقی است

2010-07-27T07:34:24Z

ایونا: نسبت ازدواج به طلاق در سال های اخیر افزایش محسوسی را نشان می دهد. مهم ترین علل طلاق در کشور عبارتند از : دخالت اطرافیان در زندگی زناشویی زوجین ، عدم محبت زن و مرد ، اعتیاد، عدم مهار مسئله و ناتوانی در مقابله با مشکلات و وجود سوءظن بین زن و مرد.

طلاق توافقی نیز از دیگر معظلات خانواده است. حدود ۲۹ درصد طلاق در کشور به صورت توافقی صورت می گیرد و متاسفانه در حال حاضر فاصله طول زندگی مشترک در طلاق توافقی از پنج سال به سه سال کاهش یافته است.

آمارها نشان می دهند که بیشتر داوطلبان طلاق دارای تحصیلات ابتدایی بوده اند و این موضوع نشانگر آن است که هر قدر تحصیلات و آگاهی های زندگی زناشویی را ادامه می دهند.

تعداد فرزندان هم در کنار میزان تحصیلات در وقوع طلاق موثر است ، هر قدر که تعداد فرزندان بیشتر باشد طلاق کمتری صورت می گیرد.

مراجعینی که سابقه یک بار طلاق و تجربه تلخ آن را دارند نیز کمتر به سراغ این پدیده می روند.

افزایش معضل طلاق و گستردگی سطح اختلافات در حقیقت ضرورت مشاوره های قبل از ازدواج را بیان می کند.

یکی دیگر از موارد آسیب رسان به کانون خانواده ، آسیب اینترنت ، ماهواره و فناوری جدید است.

این ابزار و تکنولوژی مدرن ، بین افراد خانواده فاصله انداخته است! طبق پژوهش های صورت گرفته در حال حاضر میانگین زمانی که خانواده ها برای گفت و گو با یکدیگر اختصاص می دهند چیزی حدود ۱۵ دقیقه در روز است!

این موضوع عاملی برای جدایی و فاصله اعضای خانواده از هم و عدم درک بیشتر است. انتخاب موضوع مناسب برای گفت و گو در خانه و با اعضای خانواده تاثیرات مثبتی برای افراد و جامعه خواهد داشت ، زیرا بدین ترتیب صمیمیت و همدلی در کانون خانواده بیشتر می شود.

در حوزه فرزندان نیز بیشترین آسیب شامل حال کودکان طلاق- کودک آزاری وفرار کودکان از خانه می باشد- از عمده ترین دلیل این مشکلات می توان به : آشنا نبودن خانواده با روش های تربیتی و شیوه های فرزندپروری اشاره کرد.خانواده نقش مهمی در تربیت و شخصیت پروری فرزندان دارد.

۷۰درصد مسائل تربیت کودکان در خانواده شکل می گیرد و فقط ۳۰ درصد مابقی از بیرون خانواده تاثیر می پذیرد، پس هر چه سطح آگاهی پدرها و مادرها افزایش یابد به همان اندازه سطح زندگی کودکان هم ارتقا پیدا می کند.

در خانواده های نامنسجم و از هم گسیخته با روش های غلط تربیتی ، قطعاً فرزندان آسیب بیشتری می بینند، به طور مثال یکی از مشکلات کودکان وجود این طرز فکر در خانواده است که «تا کتک نخورد آدم نمی شود!» استفاده از تنبیه ، نمی تواند روش غالب تربیتی باشد، متاسفانه اکثر والدین چنین کودکانی دارای تحصیلات پایین هستند.

همواره به خاطر داشته باشیم که افراد سالم در خانواده های سالم و متعادل رشد می کنند.

کودکان و نوجوانان در فضای صمیمی خانواده، خانه را به عنوان محلی برای رفع نیازها و پشتوانه ای قوی به رسمیت می شناسند، بنابراین با ماندن در کانون خانواده ، از آسیب های اجتماعی مصون می مانند.

همرایی ها و چالش های پیش روی زنان در جنبش سبز در ایران

2010-07-27T07:20:35Z

نوشتار زیر، متن ویرایش شده سخنرانی در همایش "جنبش دموکراسی‌خواهی در ایران؛ محدودیت‌ها و ظرفیت‌ها" در ایتالیا است که به دلیل کمبود وقت چکیده آن در روز دوم کنفرانس دو روزه 29 و 30 ژوئن در دفتر "حزب رادیکال خشونت گریز ایتالیا" ایراد شد. متن سخنرانی روز نخست در پارلمان ایتالیا پیش تر تحت نام توانمندی ها و کاستی های "جنبش سبز" در ایران به چاپ رسید.

1. زنان ایران پیشقراولان مدرنیته در ایران امروز هستند. (در باره چرایی آن در دیگر نوشته ها و در کتاب "چالشگری زنان علیه نقش مردان" توضیح داده ام و در اینجا تنها به برخی از آن ها اشاره میکنم). سیطره و پیامد 3 دهه ایدئولوژی رسمی زن ستیزی که از پشتوانه قانونی نیز برخوردار است، زنان ایران و به وِیژه زنان طبقه متوسط شهری، مدرن، تحصیل کرده و سکولار را به یکی از اصلی ترین چالشگران بنیادگرایی اسلامی و فراتر از آن ایدئولوژی های سنت گرا بدل کرده است و کشش به مدرنیته را در میان آنان افزایش داده است. افزون بر آن روند جهانی شدن در گسترش گفتمان های مدرنیته و به وِیژه گفتمان زن ورانه و برابر خواهی جنسیتی در ایران نقش مهمی داشته است. همچنین پیدایی فرهنگ "گلوکال" (منطقه ای- جهانی و یا بومی- جهانی) در عصر انقلاب اطلاعاتی و دیجیتالی، مرزهای "این جا" و "آن دور دست" را از میان برداشته و این دو را در هم تنیده است. امروزه بیش از هر زمان دیگر پدیده های بومی گستره ای جهانی و پدیده های جهانی زمینه بومی شدن را می یابند. روند بومی شدن فرهنگ های جهانی و جهانی شدن فرهنگ های بومی از جمله به گسترش نفوذ اندیشه های فمینستی و برابر خواهی جنسیتی در ایران یاری رسانده است. آشنایی بیشتر زنان ایران با تجربه و دست آوردهای نظری و تجربی زنان در دیگر کشورها، توانمندی جنبش زنان ایران و کشش شان به مدرنیته را افزون ساخته است. از سوی دیگر گسترش فرهنگ بومی- جهانی با رساتر ساختن صدای جنبش زنان ایران در جهان و نمایش قدرت چالشگری آنان بسیاری از پیش داورهایی غرب مدارانه، برتری جویانه و گاه نژاد پرستانه در باره جایگاه زنان در "جوامع اسلامی" همچون ایران را به زیر پرسش برده است. امروزه کمتر کسی می تواند به بهانه فرهنگ بومی ادعا کند که برابری خواهی جنسیتی و گفتمان فمینیستی امری مربوط به غرب است و ربطی به زنان ایران ندارد. اکنون زنان ایران و به وِیژه زنان روشنفکر با خودرایی و اعتماد به نفس بیشتری به پیکار برای به کرسی نشاندن خواست هایشان چه در سطح بومی و چه جهانی دل سپرده اند. گسترش حضور زنان در عرصه تکاپوهای های فرهنگی، هنری و اجتماعی و دانشگاهی، گسترش انجمن ها و شبکه ها و جنبش های زنانه و از جمله کمپین یک میلیون امضا، کمپین مبارزه علیه سنگسار و حضور قدرتمند زنان و رد پا و نفوذشان در جنبش سبز، پیشرفت زنان ایرانی در جوامع غربی و حضور روزافزون شان در مجامع بین المللی نمونه هایی از نقش فزاینده زنان در جنبش نو خواهی و دگرگونی خواهی در ایران است.

2. تجربه حضور میلیونی زنان در انقلاب 1957 و کلاه تاریخی که بر سر شان رفت و خود به نخستین قربانیان سیاست های نظام جدید بدل شدند اما نقش مهمی در رشد خود آگاهی جنسیتی و استقلال طلبی آنان داشته است. تظاهرات زنان در اسفند ماه 1357 علیه حجاب اجباری که نخستین برآمد اجتماعی حضور مستقل زنان بود نه تنها به رویارویی آنان با قدرت سیاسی حاکم منجر شد، بلکه همچنین به گسترش شکاف جنبش زنان با بخش گسترده ای از اپوزیسیون مردسالار که ظاهرا نگران برجسته شدن خواست های " غیر عمده" در پیکار عمومی بودند انجامید. با به عقب رانده شدن جنبش زنان در دهه نخست پس از انقلاب، مقاومت و پیش روی زنان در آن دوران بیشتر در عرصه های خارج از قدرت سیاسی شکل گرفت. رویکرد به آموزش دانشگاهی که سرانجام برای نخستین بار به پیشی گرفتن میزان زنان دانشجو از مردان دانشجو منجر گشت؛ افزایش حضور زنان در بازار کار به 14 درصد که پیش تر درپی بیکارسازی های وسیع در سالیان نخستین پس از انقلاب به 6 درصد کاهش یافته بود؛ افزایش حضور زنان در تولید اندیشه و هنر و فرهنگ و نشر کتاب و مجله و فیلم که به زن ورانه کردن تدریجی گفتمان حاکم بر ادبیات و هنر فیلمسازی منجر شد؛ رویکرد زنان به برخی رشته های های ورزشی که با ممنوعیت ها و محدودیت های بسیار روبرو بود؛ و سرانجام "بدحجابی" روزافزون برغم دستگیری های گسترده که همگی نشانگر مقاومت زنان در برابر فشار رسمی نظام برای عقب راندن آنان بوده است.

3. با این همه با شکل گیری جنبش اصلاحات، زنان در کنار جوانان به صورت میلیونی در انتخابات 2 خرداد که به پیروزی خاتمی منجر شد شرکت کردند تا با به عقب راندن بنیادگرایان اسلامی به بخشی از حقوق خود دست یابند. اصلاح طلبان اما به گونه ای پنهان و یا آشکار با شعار "اول اصلاحات، سپس حقوق زنان" بیشتر به استفاده ابزاری از زنان برای جلب آرای شان روی آوردند و به خواست های آنان توجهی نکردند. امری که موجب سرخوردگی و رویگردانی زنان از اصلاح طلبان و رویکرد مستقل به جامعه مدنی و کنش گری در آن حوزه منجر گشت. کمپین یک میلیون امضا نیز زائیده چنین روندی بود که این نیز به گسترش خودآگاهی جنسیتی و جنبش برابری خواهی و ضد تبعیض در جامعه یاری رساند. در واقع در پی شکست اصلاح طلبان و بسته تر شدن فضای سیاسی در دوران نخست ریاست جمهوری احمدی نژاد، جنبش زنان تنها جنبشی اجتماعی نوین جامعه مدنی ایران بود که پرتکاپو و بالنده به پیشروی های خود ادامه داد.

4. زنان در دوران مبارزه انتخاباتی ریاست جمهوری اخیر با دامن زدن به "گفتمان مطالبه محور " نشان دادند که دیگر حاضر به حمایت بی چون و چرا از اصلاح صلبان برای عقب راندن بنیادگرایان نیستند و بر طرح خواست های زن ورانه، ضد تبعیض و برابری خواهانه خود پافشاری می کنند. چنین رویکرد سومی در پیکار انتخاباتی (به جای تحریم و یا حمایت یک سویه از اصلاح طلبان) به نوبه خود به برجسته کردن هر چه بیشتر خواست های زنان و آگاهی جنسیتی در جامعه یاری رساند.

5. رد پای زنان در جنبش سبز از آغاز تا به امروز برجسته بوده است. آنان در رویارویی با ارزش های حاکم به این جنبش رنگی مدرن بخشیده و آن را تا حدودی "زنانه" کرده اند. زنان افزون بر این که در پیشاپیش تظاهرات خیابانی حضوری قدرتمند داشتند، برخی تجربه ها و ویژه گی های جنبش های اجتماعی نوین همچون پی گیری مبارزه مسالمت آمیز و مدنی، رواج گفتمان ضد خشونت و ضد اقتدارگرایی (ضد اتوریته)، سازماندهی افقی و بری از سلسله مراتب و فاصله گیری از روش های کلاسیک سازماندهی و رهبری را به جنبش سبز منتقل کردند. برای نمونه در انقلاب 1357 گفتمان هایی از نوع باورهای ایدئولوژیک، دینی، سنت گرایانه، مرد سالارانه، خشونت آمیز، انحصار طلبانه، نفی گرایانه ، آشتی ناپذیر و رهبری فرهمندانه در زمره گفتمان های فرادست بودند. حال آن که امروزه در بخش گسترده ای از جنبش سبز گفتمان ها و رویکردهای مسالمت جویانه، دمکراتیک، مدنی، ایجابی، سازنده، فرا ایدئولوژیک، سکولاریستی، سیال، پلورالیستی، تاکید بر حقوق شهروندی و خق رای برابر، گفتمان های ضد تبعیض و آفرینش های زیبایی شناسانه هنری به چشم می خورد که نشان از تحول طلبی است که پیش از این در جنبش زنان ایران ریشه دوانده بود و احتمالا از آن نیز تاثیر گرفته است.

6. با این همه رابطه جنبش زنان و "جنبش سبز" خالی از اشکال نیست. این واقعیتی است که زنان بخش بزرگی از نیروهای سکولار جنبش سبز را تشکیل میدهند. حال آن که چهره های نمادین جنبش سبز با وجود تحولی که یافته اند هنوز از گفتمان های دینی و اسلام گرایی سیاسی فاصله ای درخور نگرفته اند. فراموش نباید کرد که جنبش زنان و از جمله کمپین یک میلیون امضا در اساس جنبشی سکولار است که نیروی اصلی آن را زنان لائیک غیر مذهبی و زنان مسلمان سکولاری تشکیل می دهند که دوشادوش یکدیگر بر علیه قوانین تبعیض آمیز جنسیتی و برای دست یابی به خواست های زن ورانه پیکار میکنند. نفس خواست برچیدن قوانین تبعیض آمیز جنسیتی و برابری خواهی حقوقی به جنبش زنان زبان و رویکردی سکولار می بخشد. هم از اینرو حضور قدرتمند زنان در جنبش سبز وزن نیروها و خواست های سکولار در جنبش چند صدایی و رنگین کمان سبز را برجسته تر ساخته است. بخش بزرگی از جنبش زنان ایران خواست های رادیکال تری داشته و بیشتر به دگرگونی های ساختاری و تغییر قانون اساسی که تبعیض علیه آنان را نهادینه و مشروع ساخته است می اندیشند. آن دسته از اصلاح طلبان که از خواست جدایی دین و دولت سرباز می زنند در برخورد به جنبش زنان نگاهی محافظه کارانه داشته و از قانون اساسی ای دفاع می کنند که رفع تبعیض از زنان بدون تغییر آن میسر نیست. این امر می تواند در صورت پافشاری بر باورهای تاکنونی آنان را رویاروی جنبش زنان قرار دهد که خواستار تغییر قوانین تبعیض آمیز برآمده از دین سالاری حاکمند. گیرم که زنان در چارچوب قانون اساسی موجود نیز برای بهبود خود گام بر میدارند، اما نمی توان آنان را متقاعد نمود که حقوق زنان در چارچوب قانون اساسی موجود که زنان اصلی ترین قربانیان آنند، تامین خواهد شد. به باور من در ورای مداراجویی های جنبش زنان با اصلاح طلبان دینی، این دو برداشت می تواند به شکافی جدی در جنبش سبز بدل گردد.

7. با این همه در آغاز، زنان حمایتی یک سویه از جنبش سبز کرده و کمتر بر حضور مستقل خود و طرح خواست های برابر خواهی جنسیتی در تظاهرات پافشاری کرده و بیشتر به همراهی و همگامی با خواست های همگانی این جنبش پرداختند. این رویکرد به تدریج از 8 مارس سال گذشته در جنبش زنان مورد نقد قرار گرفت و به جای تشویق به کناره گیری از شرکت در این جنبش و یا دنباله روی از آن، بر ضرورت حضور مستقل و گسترش گفتمان های زن ورانه و برابر خواهی جنسیتی در جنبش سبز تاکید شد. خودداری از طرح "خواست های وِیژه" زنان به بهانه شرکت در جنبش همگانی سبز و ضرورت حفظ "یکپارچگی" آن، می تواند زنان را همچون گذشته با خطر تبدیل شدن به سیاهی لشکر دیگر جنبش های اجتماعی روبرو سازد. به باور من زنان از همان آغاز می بایست بیش از این بر طرح خواست های "ویژه" خود در جنبش سبز پافشاری می کردند. جنبش زنان با طرح خواست هایی نظیر لغو حجاب اجباری، برابر خواهی حقوقی، برچیدن قوانین تبغیض آمیز علیه زنان و نفی محدودیت ها و مجازات های جنسی، می توانند به گسترش گفتمان های دمکراتیک، سکولار و برابری خواهانه در جنبش رنگین کمان سبز یاری رسانند. نسل جوانی که خواهان برش از سنت گرایی و وداع با گذشته ای است که خود را قربانی آن می بیند، در پرتو انقلاب دیجیتالی که براه افتاده است نقش مهمی در گسترش این گفتمان ها در برابر ارزش های حاکم را دارد و میتواند از این طریق به مدرن تر کردن هر چه بیشتر جنبش سبز یاری رساند.

8. جنبش سبز نیز تا کنون در برخورد به خواست های زنان بی توجه و یا کم توجه بوده است. این به ویژه در برخورد چهره های نمادین این جنبش نظیر آقایان موسوی و کروبی به خواست های زنان بارز است. پژوهشی در این زمینه بر آن است که آقای موسوی در 17 بیانیه خود تنها 9 بار از واژه زن و یا زنان استفاده کرده است و حتی نامی از جنبش زنان نام نبرده است. و یا در منشور حقوق بشر آقای موسوی (منتشر شده در ۲۷ اردیبهشت ۱٣٨٨) تنها در جمله کوتاهی آمده است "از حقوق زنان حمایت کنم و از تبعیض جنسیتی جلوگیر نمایم".* آقای کروبی اما بیانیه ای "درباره ی حقوق زنان" در تاریخ ۲٨ اردیبهشت ۱٣٨٨ منتشر کرده است که در آن می نویسد: "انقلاب اسلامی ایران براساس پیام رحمت و عدالت دین محمد (ص)، درصدد تحقق تساوی حقوق زنان و مردان بود و این خواسته بارها توسط بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) بیان گردید." چنین برداشت هایی می تواند روشنگر چرایی بی توجهی و یا کم توجهی این بخش از جنبش سبز در رابطه با خواست های زنان باشد. اما بخش های دیگر این جنبش نیز نه در جریان تظاهرات و نه در دیگر کنش های درآمیخته با جنبش سبز چندان به برجسته کردن خواست های ویژه زنان نپرداخته اند. دلیل این کم توجهی عمومی شاید باور به ضرورت همگرایی در جنبش حق رای همگانی و بیم از آن است که طرح خواست های ویژه آنرا به پراکندگی دچار سازد.

9. جنبش سبز تا کنون تنها در پرتو نگرشی فرا ایدئولوژیک و با خواست به رسمیت شناخته شدن حق رای همگانی توانسته است همبستگی عمومی را حفظ کند و این دل نگرانی وجود دارد که تعدد و گوناگونی خواست ها و یا تاکید بر خواست های وِیژه این یا آن گروه اجتماعی همرایی همگانی در جنبش سبز را به خطر اندازد. در این نکته حقیقتی وجود دارد. اما خواست برابری زنان و مردان و نفی تبعیض جنسیتی بخشی از حقوق برابر شهروندی و حقوق بشر است و نه خواستی و یژه جداگانه. به وارونه، طرح خواست های ضد تبعیض زمینه ساز گسترش همبستگی اجتماعی و همرایی و حضور وسیع تر گروه های تحت ستم خواهد بود و نه تهدیدی برای آن. وانگهی گروه های گوناگون افزون بر خواست های همگانی به منظور دست یابی به منافع وِیژه خود در هر جنبشی شرکت میکنند و طرح آن را به فردای ناروشن واگذار نمیکنند. این کمترین درسی بود که از تجربه انقلاب همگانی سال 1357 بر جای مانده است. اگر جنبش سبز و کنشگران آن خواست های زنان و برابری خواهی جنسیتی را برجسته نسازند، بیم آن میرود که این جنبش با دلسردی بخش های رادیکال تر خود روبرو گردد. امری که به هر رو به توان جنبش آسیب خواهد رساند. یافتن توازنی بین خواست های مشترک جنبش همگانی و طرح خواست های وِیژه جنبش ها و نیروهایی گوناگونی که با آن همراهند، هرچند هم که پیچیده باشد ضرورتی است که نیازمند درنگ برای یافتن راه چاره است.

10. کلام پایانی آن که رابطه جنبش زنان با جنبش سبز و به وِیژه با بخش باورمند به اصلاح طلبان دینی با 3 چالش روبرو است 1. باور به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و پافشاری برای اجرای آن و یا درخواست تغییر آن. 2 تکیه بر گفتمان اسلام گرایی سیاسی که زنان خود را قربانی آن یافته اند و یا خواست جدایی دین و دولت که زمینه نفی تبعیض های نهادینه شده را فراهم می سازد. 3 بسنده کردن به خواست های همگانی جنبش سبز و خودداری از طرح خواست های "وِیژه" زنان و یا دفاع پیگیر از حضور مستقل و طرح خواست های برابری جنسیتی و دیگر خواست های جنبش زنان که رنگین کمان جنبش سبز را جلایی دیگر بخشد. همان گونه که پیش تر گفته ام در حوزه برخورد به قدرت سیاسی شعار انتخابات آزاد جنبه ایجابی به کرسی نشاندن خواست حق رای برابر است که می تواند مبنایی برای مشارکت و همرایی همگانی باشد. در زمینه جنبش زنان و دیگر گروه های اجتماعی اما برجسته کردن خواست های ضد تبعیض می تواند نقطه آغاز مناسبی برای گسترش مشارکت و همرایی همگانی باشد. بدین گونه دیگران ممکن است حضور خود در جنبش سبز را تهدیدی برای حذف خواست های مستقل خود نیابند و جنبش سبز هم چند صدایی بودن کنش گران و رنگین کمانی اجزای شرکت کننده در این جنبش را تهدیدی برای حفظ همبستگی و شرورت فراگیربودن خود نیابد.

*به نقل از " پارادوکسیکالیسم در جنبش نوین ایران" متن سخنرانی آسو صالح در سمینار بزرگداشت 8 مارس امسال در استکهلم که از سوی اتحادیه زنان کرد برگزار گردید).

اخبار روز

خانه ای که می خندد؛ پناهگاه دختران فراری در کیپ تاون- آفریقای جنوبی

2010-07-26T08:21:15Z

یکی از خیابان های آرام کیپ تاون است. اطراف آن با درختان پوشیده شده از یک طرف به هتل چند ستاره ای می رسد و از طرف دیگر به بازار آفریقایی. یک ایستگاه پلیس همین نزدیکی هاست. خیابان را که بروید، تصویر کوچکی از یک خانه ی خندان در بین چند آسمان خراش چسبیده است به دیوار نزدیک یک در آهنی کوچک. اینجا، "خانه ی ما" ست.

چرا فرار

کیپ تاون دومین شهر پرجمعیت آفریقای جنوبی و وسیع ترین آن است. در این شهر سالانه 150 دختر بین 6 تا 18 ساله به دنبال پیدا کردن زندگی بهتر خانه هایشان را ترک می کنند. آماری که سالانه رو به افزایش است. بسیاری از این دختران قربانی خشونت های خانگی و بی توجهی والدین شان هستند و بقیه را خانواده ها بیرون می کنند چرا که توانایی حمایت از آن ها را ندارند. آن ها می گویند: در خیابان بهتر از خانه غذا می خورند. دختران فراری تعداد کمتری را نسبت به پسران در خیابان تشکیل می دهند. به همین دلیل از همان موقعیت فرودست خانه برخوردارند. اغلب در نظر گرفته نمی شوند و یا کمک های آذوقه ای تهیه شده برای کودکان خیابان توسط برخی سازمان ها شامل حالشان نمی شود.

خانه ی من کجاست؟

در سال 1988 اولین پناهگاه برای دختران خیابان در کیپ تاون تاسیس شد. و حالا و بعد از گذشت 20 سال همچنان تنها پناهگاه برای دخترانی است که از خانه می گریزند." خانه ی ما" اسم این پناهگاه است.

خانه ی کوچک دو طبقه ایست با حیاطی کوچک تر در یکی از خیابان های نه چندان شلوغ شهر. طبقه ی اول سه اتاق است و آشپزخانه. اتاق کوچک تر متعلق به دو نفر از سرپرستان است. اتاق بعدی کلاس درس است و دیگری نشیمن. با یک کاناپه و تلویزیون. اتاق ها و آشپزخانه اطراف راهروی باریکی هستند که به طبقه ی بالا می رود. طبقه ی بالا همه جا تختخواب است. توی اتاق ها و حتی راهرو. و 16 کمد به ازای هر تخت.دخترها شش نفر شش نفر در 2 اتاق می خوابند و 4 نفر در راهرو. این تعدادِ در نظر گرفته شده است. با اینحال گاهی تا 25 دختر در همین فضا می خوابند. اتاق کوچک دیگری هست با یک میز و چند صندلی که دفتر کار است. روی دیوار همه پر از عکس و نقاشی و نامه است.

دخترها نمی توانند تخت هایشان را انتخاب کنند و یا اینکه پیش دوستانشان بخوابند. سرپرست ها دلیل آن را ایجاد نزدیکی بین همه عنوان می کنند. ساعت 5 صبح بیدار باش است. حمام اجباری است. دخترها باید زود بیدار شوند تا بعد از آماده شدن و صبحانه، ساعت 7 آماده ی شروع کلاس باشند. شب ها محدودیتی برای خواب نیست. دخترها و سرپرست ها تا دیروقت در نشیمن می نشینند و تلویزیون می بینند یا صحبت می کنند. تهیه ی غذا، نظافت و خرید به عهده ی دخترهاست و وظایف بین همه می گردد. سرپرستان می گویند" ما آنقدر زندگی راحتی فراهم نمی کنیم که دختران هرگز نخواهند که به خانه برگردند."

مددکاران اجتماعی در خیابان دختران را پیدا می کنند. با آن ها صحبت می کنند و از آن ها می خواهند تا به خانه بیایند. بعضی ها خودشان خبردار می شوند و مراجعه می کنند. تعداد کمی بعد از چند روز فرار می کنند. اکثریت می مانند.

هدف این پناهگاه توانا کردن دختران برای مقابله با مشکلات زندگی و باز پس فرستادنشان نزد خانواده هایشان است. برخی که تازه مدرسه را ترک کرده اند دوباره به مدرسه فرستاده می شوند و بقیه که سال هاست در خیابان هستند در کلاس آموزشی پناهگاه شرکت می کنند. تنها معلم کلاس باید به همه ی دخترها رسیدگی کند و متناسب با سطح هرکدام، آن ها را آموزش دهد. این آموزش ها همیاری در گروه، دوستی، رابطه ی جنسی سالم و اهمیت سلامتی را نیز شامل می شود.

در طول این مدت، مددکاران و سرپرستان به تحقیق پیرامون شرایط خانوادگی هر تازه وارد می پردازند. بعضی وقت ها والدین دختر فراری آزار دیده به دنبالش می آیند. پناهگاه با استفاده از قوانین موجود درباره ی حمایت از کودک می تواند مانع از تحویل وی شود.

اما به طور متوسط دختران زیاد در اینجا نمی مانند. بین یک تا دو ماه.

بازگشت

این پناهگاه، خانه ی دیگری دارد در محلی دیگر. اسم خانه ی جدید "سی وی وه" siviweبه معنی : خدا صدای ما را می شنود، است. این اسم با پیشنهاد خود دختران انتخاب شده است و مرحله ی دوم نگهداری از آنان است.

دختران پس از اینکه به شرایط زندگی در پناهگاه عادت کردند و آموزش های اولیه را دیدند آماده ی فرستادن به سی وی وه می شوند. اینجا خانه ی بزرگتری است و شرایط راحت تری دارد. در اینجا دختران با تمرکز بیشتری به برنامه ریزی برای زندگیشان می رسند. مددکاران و مسئولان در این خانه به دوباره ارتباط گیری با خانواده ها کمک می کنند و بر تمام مراحل آن نظارت دارند. برای این منظور کلاس های مشاوره برای خانواده ها وجود دارد.

بعضی از آن ها بعد از چند سال نزد خانواده هایشان برمی گردند. بعضی مورد سرپرستی سایر خانواده ها قرار می گیرند و بعضی به دنبال ساختن زندگی مستقل خود، آنجا را ترک می کنند. با اینحال پس از رفتن از خانه هم ارتباط همچنان حفظ می شود. آن هایی که نزد خانواده هایشان می روند به طور مرتب توسط مددکاران بازدید می شوند تا از شرایط شان اطمینان حاصل شود. بقیه خود نامه می نویسند.

یک جای امن

قبل از به وجود آمدن یک پناهگاه، دختران به طور متوسط سه سال را در خیابان می گذراندند. درحالیکه بسیاری از این دختران حالا به پناهگاه مراجعه می کنند. آمار سال 2000 نشان می داد که از جمعیت کودکان خیابان در کیپ تاون، تنها هفت نفر دختر بودند. که چهار نفر از آن ها قبلا به پناهگاه مراجعه کرده و دوباره به خیابان برگشته بودند.

تعدادی دیگر از دختران هستند که در خیابان اما همراه با گروه های خانوادگی زندگی می کنند. مددکاران از این دختران می گذرند مگر اینکه موردی از خشونت یا غفلت مشاهده یا گزارش شود. در این صورت آن ها می توانند به پناهگاه مراجعه کنند.

یک خانه ی کوچک خندان، خانه ی همه ی دخترانی است که دنبال یک جای امن به خیابان ها گریخته اند.

*برای تماس با نویسنده ی مطلب می توانید برای این آدرس ایمیل بفرستید:leila.raad@gmail.com ** عکس ها از سایت http://onsplek.org.za

نارضايتي جنسي علت 40 درصد طلاق‌ها

2010-07-25T16:24:01Z

خبرگزاری زنان ایران: در برنامه "ديروز، امروز، فردا" شاهد بحثهاي جالب در خصوص فرهنگ و تاثيرات محصولات و غربي بر جامعه بوديم که تقريبا به مناظره اي ميان دکترحسن عباسي و حجت الاسلام زيبايي نژاد تبديل شده بود .

به گزارش خبرگزاری ایونا ، مسئول دفتر مطالعات زنان در پاسخ به سوال يامين‌پور در خصوص موضوع برنامه که راجع به انحرافات جنسي و تاثير آن بر افزايش طلاق وبرحياي اجتماعي و ارتباط آن با محصولات غربي بود، پاسخ داد: بسياري از طلاقها ناشي از نارضايتي جنسي است زيرا زنان و مردان مدلهاي جذاب تري از روابط جنسي را در سريالهاي زيرزميني و سريالهاي چند ده قسمتي آمريکايي ميبينند و اين آغازي است بر يک افتراق و جدايي ميان همسران.

زيبايي نژاد همچنين در تعريف رضايتمندي جنسي افزودند آستانه رضايتمندي جنسي يک خط فرضي است که اگر افراد در بالاي اين سطح با هم ارتباط برقرار کنند به رضايتمندي ميرسند و آموزه هاي ديني ما سعي در پايين نگه داشتن اين خط فرضي دارند تا افراد بتوانند با برقراري ارتباطات متعارف و شرعي بتوانند به رضايتمندي جنسي برسند .

خلاصه سخنان زيبايي نژاد
مردها در مواجهه به انواع مختلف خانمها با آرايش و جذابيت هاي متفاوت و مقايسه ي آنها با همسران خود احساس نارضايتي ميکنند.و اين يک حس ناخوداگاه در ميان آنها ست.

ديدن چهره ها ي گزيده شده با گريمهاي متفاوت در تلويزيون و مشاهده ارتباطات گوناگون در سريالها باعث بالا رفتن سطح توقع جنسي آنان مي شود.

رضايتمندي مانند يک معادله است که در يک طرف آن رضايتمندي و طرف ديگر آن انتظار جنسي است و اين دو با هم ارتباط معکوس دارند.

کاري که محصولات غربي ميکنند اين است که سطح توقع جنسي را بالا ميبرند، لذا ما شاهد روابط جنسي غير متعارف با همسران و يا حتي با زنان ديگر و به جود آمدن اشکال جديد از روابط( سکس با محارم و حيوانات و سکس هاي ضربدري....) در جامعه ي غربي به دليل بالا رفتن سطح توقعات جنسي است که خوشبختانه در جامعه ي ايراني ما کمتر شاهد اين گونه روابط هستيم.

آنچه که شبکه هاي ماهواره اي و اينترنتي دنبال ميکنند عادي سازي روابط جنسي نامتعارف هستند که اين باعث پايين آمدن سطح رضايتمندي جنسي مي شود.

طبق آمار غير رسمي حدود 40 درصد طلاقها در کشور به سسب عدم رضايتمندي جنسي مي باشد و اين معضل رو به افزايش است.

در صدا و سيما حساسيت زيادي نسبت به حجاب بازيگران وجود دارد، اما از تاثيرات منفي که ارتباطات نامتعارف و رعايت نکردن حريم ها در سريالهابر جامعه دارند، غافل مانده اند.

زيبايي نژاد در جواب سوال مجري در خصوص اينکه شبکه هاي ماهواره اي به سانسور فيلمها روي آوردند آيا اين موضوع تاثيرهم دارد گفت: از دو جهت بايد به اين موضوع نگاه کرد اول انکه آنها به دنبال جذب مخاطب هستند لذا بايد تا حدودي سطح توقعات مخاطب را برطرف کنند تا وببينندگان با انها همراه شوند.و ميدانند که براي جذب مخاطب انبوه بايد به خاسته هاي انان توجه کنند.جهت دوم اينکه اين سريالها جذابيت هاي لازم را ايجاد ميکنند و مخاطب را با خود تا لحظه برقراري ارتباط و انجا فيلم را قطع ميکنند و اداممه کاررا به قوه تخيل بيننده واگذار ميکنند.

يامين پور با طرح سوال ديگر پرداخت مبني بر آنکه در جواب زوجهاي جوان در خصوص ديدن اين محصولات ميگويند که براي گرمتر شدن ارتباطات جنسي خود به تماشاي اين فيلمها ميپردازند چه بايد گفت؟ حسن عباسي در اين خصوص توضيح داد: که برخي وقايع مانند طلاق و مقوله اي که جديدا باب شده به نام طلاق عاطفي دلايل و علل مختلفي دارد و نميتوان گفت که صرفا به دليل تماشاي اين محصولات به وجود مي آيد.

حسن عباسي به نکات زير نيز اشاره داشت
فيلمي مانند لاست بر اساس فلسفه ليبراليسمي ساخته ميشود براي جامعه ي جهاني و اتفاقا مورد استقبال نيز قرار ميگيرد و در ايران نيز بسياري از جوانان اين فيلم را تماشا کردند و آنها در اين فيلم به دنبال ايجاد جامعه جهاني مي باشند.

تلويزيون راشا تودي(روسيه امروز) در رابطه با وب سايتهاي مستهجن در جهان ميگويد: حدود 25 ميليون وب سايت وجو دارد که اکثر آنها نيز آمريکايي هستند و سوالي که اينجا پيش مي آيد آن است که اينهايي که ميگويند در ايران و کشورهاي مسلمان با وجود حجاب حرص و طمع افزايش مي يابد، چطور است در جامعه آمريکايي که انواع زنان با پوششهاي اندک در جامعه هستند نياز به اين همه سايت هاي مستهجن وجود دارد و حرص و ولع آنان نه تنها کم نشده است بلکه بيشتر نيز شده.در واقع به ازاي هر 14 آمريکايي 1 وب سايت مستهجن وجود دارد.

برخي جوامع به دنبال آن هستند که با آزاد کردن و توزيع بي محاباي اين آثار در جامعه انسانها را از آن سيراب کنند در صورتي که مساله نفسانيات سيري ناپذيرند و اين يک سنت الهي است.نکته ديگر اينکه در قرآن خداوند ميگويد ما آناني که گفتند ايمان آورديم را رها نميکنيم بلکه يا بلاها و مشکلات آنان را مي آزماييم.

جامعه در شرايط گلخانه اي رشد نميکند و به تعالي نميرسد براي رسيدن به تعالي بايد موانع و نفسانيات را پشت سر گذاريم و بالا رويم. درتحقق اين عقايد اسلام که زمينه هاي رشد بايد در جامعه وجود داشته باشد و بايد منکرات را از سطح جامعه برداريم اما در برخورد با محصولات و هجمه هاي حداقلي دشمن ما نميتوانيم جامعه را گلخانه اي کينم.

در اين فضاي جهاني ما جواناني داريم که در عين وجود اين محصولات و تاثيرات آن باز رو به معنويت مي آورند و 3 روز در مساجد به اعتکاف مي پردازند.

مواردي از قبيل سکس با حيوانات و غيره مختص به اين دوران نيست و در اشعار مربوط به 700 سال پيش هم آمده ولي در جامعه ي ما عموميت ندارد .حيا در جامعه ي ما با وجودتبليغات شديد بازهم در حد مطلوب وجود دارد.

مردم انقلابي ما براي رسيدن به تعالي بايد مموانع و پشته هاي نفس را کنار بزنند و در اين راه اين محصولات تاثير چنداني ندارند که بخواهند ضربه بزنند در حالي که بنده تاثيرات سو اين فيلمها را انکار نميکنم.همانطور که ما در جنگ سخت کشته و زخمي و اسير داديم در عرصه جنگ نرم نيز تلفات خواهيم داد.

ما در ايران جواناني داريم که در حوزه هاي انتظامي و فرهنگي بيشترين ارتباط را با اين محصولات دارند اما شاهد کمترين تاثير در انان هستيم و اين نشانه يواکسينه بودن انان است.

حسن عباسي با اشاره به جوان ايراني و مثال هايي چون زوج هايي که مهريه خانم سفر مشهد و يا آزادي زندانيان است تأکيد داشت اگر معضل سربازي را براي آقايان چند سال مرتفع کنيم سطح مشکلات پايين مي آيد.

وي در پايان با اشاره به اينکه نبايد فراموش کرد ما در جنگ سخت تعداد زيادي شهيد، مجروح و اسير داده‌ايم، اظهار داشت: امروز هم در جنگ نرم تلفات و مجروح خواهيم داشت اما در همين فضاي اينترنت و سريال‌ها بعضي از دختر و پسرها را مي‌بينيد طوري واکسينه شده‌اند که کمترين تأثيري را نخواهند پذيرفت